Bat\u0131\u2019n\u0131n Roma Katolik Kilisesine olan tepkisi, k\u0131smen Prostestan evanjelik ilahiyat\u0131na, k\u0131smen de ateistik sosyal psikolojide kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. Ateistik sosyal psikoloji, yani toplumun psikolojisi, kilisenin getirmi\u015f oldu\u011fu muhtelif kurallar\u0131 ve yasalar\u0131 \u00e7i\u011fneyerek, neyin do\u011fru veya neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funa kendisi karar verme e\u011filimindedir. B\u00f6ylece kilisenin yetkisi ve uygulamas\u0131 ge\u00e7erlili\u011fini yitirir ve yepyeni bir toplum in\u015fa olur. Bat\u0131\u2019n\u0131n bunu ne kadar becerebildi\u011fi veya bu \u00e7abas\u0131n\u0131n ne denli makul oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, ancak bu yaz\u0131daki konumuz bu de\u011fil. Bu yaz\u0131daki as\u0131l konumuz, Protestan evanjelik ilahiyat\u0131na yans\u0131yan dini anar\u015fizmdir.<\/p>\n
\u201cHristiyanl\u0131k din de\u011fil, ili\u015fkidir\u201d sloganlar\u0131 \u00e7ok kez kendisini duyurmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok vaiz ve past\u00f6r k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131karak Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n din de\u011fil, Tanr\u0131\u2019yla ili\u015fki yolu oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu seferki yaz\u0131m\u0131n amac\u0131 din kavram\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak de\u011fildir \u2013 bunu daha sonraya b\u0131rakmak daha iyi olacakt\u0131r. Bu yaz\u0131m\u0131n amac\u0131, Kilisenin dini bir m\u00fcessese olarak g\u00f6r\u00fclmemesinin getirdi\u011fi baz\u0131 sonu\u00e7lar olacakt\u0131r.<\/p>\n
Ruhan\u00ee Yetkinin Yitirilmesi<\/strong><\/p>\n Kilise sadece g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 bir cemiyet olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ruhan\u00ee yetkisi azalabilir veya g\u00f6z ard\u0131 edilebilir. Ruhan\u00ee yetki, kilisenin Tanr\u0131’n\u0131n S\u00f6z\u00fc’ne g\u00f6re ve O’nun iste\u011fine uygun olarak \u00f6\u011fretme, vaaz verme ve sakramentleri uygulama konusundaki Tanr\u0131 taraf\u0131ndan verilen yetkisini ifade eder. Bu yetki, kilisenin ba\u015f\u0131 olan (Efesliler 5:23) ve kiliseye m\u00fcjdeyi duyurma ve \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirme g\u00f6revini emanet eden (Matta 28:18-20) Mesih’ten gelmektedir. Kilise yaln\u0131zca s\u0131radan bir insani te\u015fkilat olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00f6\u011fretileri ve uygulamalar\u0131 otoriter ve ba\u011flay\u0131c\u0131 olmaktan ziyade iste\u011fe ba\u011fl\u0131 veya \u00f6znel olarak alg\u0131lanabilir. Bu durum kilisenin \u00f6\u011fretilerine sayg\u0131 duyulmamas\u0131na ve ki\u015fisel tercihlere ya da k\u00fclt\u00fcrel normlara dayal\u0131 olarak iman\u0131n hangi y\u00f6nlerinin kabul edilip hangilerinin reddedilece\u011fini se\u00e7me e\u011filimine yol a\u00e7abilir. Dahas\u0131, kilisenin ruhan\u00ee yetkisi zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131nda, yanl\u0131\u015f \u00f6\u011freti ve \u00f6\u011fretiye dayal\u0131 hatalar\u0131n kiliseye s\u0131zma riski ortaya \u00e7\u0131kar. Tanr\u0131’n\u0131n S\u00f6z\u00fc’nde sa\u011flam bir temel olmadan ve kilisenin Kutsal Kitap hakikatini ilan etme ve destekleme yetkisi tan\u0131nmadan, inananlar m\u00fcjdeye ayk\u0131r\u0131 \u00f6\u011fretiler taraf\u0131ndan yoldan \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Oysa imanl\u0131lar kilisenin ruhan\u00ee yetkisini kabul edip ona boyun e\u011fdiklerinde, sa\u011flam \u00f6\u011fretiye dayanmalar\u0131, ama\u00e7ta birle\u015fmeleri ve d\u00fcnyaya tan\u0131kl\u0131klar\u0131nda etkili olmalar\u0131 daha olas\u0131d\u0131r. Kilisenin yetkisi insan bilgeli\u011fine ya da g\u00fcc\u00fcne de\u011fil, Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fc’n\u00fcn hakikatine ve Kutsal Ruh’un rehberli\u011fine dayan\u0131r. Kilise Tanr\u0131’n\u0131n yetkisine uygun olarak faaliyet g\u00f6sterdi\u011finde, m\u00fcjdeyi duyurma, \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirme ve Tanr\u0131’ya y\u00fccelik getirme misyonunu yerine getirebilir.<\/p>\n Azalan Mensubiyet Anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n Kilise g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 bir cemiyet olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, \u00fcyelik manevi bir ba\u011fl\u0131l\u0131ktan ziyade tercihe ba\u011fl\u0131 ve ki\u015fisel bir se\u00e7im olarak alg\u0131lanabilir. Bu da imanl\u0131lar aras\u0131nda topluluk ve hesap verebilirlik duygusunun zay\u0131flamas\u0131na yol a\u00e7abilir. Bireycili\u011fin ve t\u00fcketimcili\u011fin yayg\u0131n oldu\u011fu bir k\u00fclt\u00fcrde, kilise \u00fcyeli\u011finin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 bir birliktelik oldu\u011fu fikri, imanl\u0131lar aras\u0131nda hesap verebilirlik ve ba\u011fl\u0131l\u0131k eksikli\u011fine katk\u0131da bulunabilir. \u00dcyeli\u011fi Tanr\u0131 ve O’nun halk\u0131yla antla\u015fmaya dayal\u0131 bir ili\u015fki olarak g\u00f6rmek yerine, ki\u015fisel tercihlere veya ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak kolayca sonland\u0131r\u0131labilecek veya de\u011fi\u015ftirilebilecek s\u0131radan bir ba\u011fl\u0131l\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Aksine, imanl\u0131lar kilise \u00fcyeli\u011fini manevi bir ba\u011fl\u0131l\u0131k ve Tanr\u0131 ve O’nun halk\u0131yla antla\u015fmaya dayal\u0131 bir ili\u015fki olarak g\u00f6rd\u00fcklerinde, kilisenin ya\u015fam\u0131na faal olarak kat\u0131lmalar\u0131, misyonuna ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 ve bakanl\u0131klar\u0131n\u0131 desteklemeleri daha olas\u0131d\u0131r. Bir inan\u00e7 toplulu\u011funa ait olman\u0131n \u00f6neminin fark\u0131ndad\u0131rlar ve yerel bir imanl\u0131lar toplulu\u011funun par\u00e7as\u0131 olman\u0131n getirdi\u011fi hesap verebilirlik, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 destek ve ruhsal geli\u015fimin de\u011ferini anlarlar.<\/p>\n Oda\u011f\u0131n \u0130badetten Hizmete Kaymas\u0131<\/strong><\/p>\n Kilisenin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na vurgu yapmak, odak noktas\u0131n\u0131n ibadet ve ruhsal geli\u015fimden hizmet ve sosyal eylemcili\u011fe kaymas\u0131na yol a\u00e7abilir. Hizmet, kilisenin misyonunun \u00f6nemli bir y\u00f6n\u00fc olsa da, Mesih’e ve O’nun \u00f6\u011fretilerine derin bir ba\u011fl\u0131l\u0131ktan kaynaklanmas\u0131 gerekir. \u0130badet kilise ya\u015fam\u0131n\u0131n merkezinde yer al\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc imanl\u0131lar Tanr\u0131’ya olan sevgilerini, \u015f\u00fckranlar\u0131n\u0131 ve ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ibadet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ifade ederler. \u0130badet sadece bir Pazar etkinli\u011fi de\u011fil, ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda Tanr\u0131’y\u0131 onurland\u0131ran ve y\u00fccelten bir ya\u015fam tarz\u0131d\u0131r. \u0130manl\u0131lar ibadette tazelenir, yenilenir ve hizmet i\u00e7in donat\u0131l\u0131rlar (Romal\u0131lar 12:1-2). Odak noktas\u0131 \u00f6ncelikle hizmete kayd\u0131\u011f\u0131nda, ibadetin ve ruhsal uygulamalar\u0131n \u00f6nemini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rma riski ortaya \u00e7\u0131kar. Hizmet, ruhsal k\u00f6klerinden kopar ve ibadet ve duaya dayal\u0131 bir ya\u015famdan gelen derinlik ve de\u011fi\u015ftirici g\u00fc\u00e7ten yoksun, yaln\u0131zca bir sosyal aktivizm bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bunun aksine, kilise ilah\u00ee bir m\u00fcessese olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00f6ncelikli odak noktas\u0131 Tanr\u0131’ya ibadet etmek ve onu y\u00fcceltmek olmaya devam eder. Bu durumda imanl\u0131lar Tanr\u0131’yla olan ili\u015fkilerinden ilham ve g\u00fc\u00e7 alarak ba\u015fkalar\u0131na sevgi ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle hizmet ettiklerinden hizmet, ibadetin do\u011fal bir ak\u0131\u015f\u0131 haline gelir. Kilisenin misyonuna y\u00f6nelik bu b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m hem ibadete hem de hizmete gereken yerin verilmesini sa\u011flayarak kilisenin kimli\u011finin ve amac\u0131n\u0131n dengeli ve canl\u0131 bir \u015fekilde ifade edilmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n Sakramental \u00d6nemin Kaybedilmesi<\/strong><\/p>\n Kilise g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 bir cemiyet olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, sakramentler ger\u00e7ek bir ruhsal \u00f6nemi olmayan sembolik eylemler olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak Hristiyan ilahiyat\u0131nda sakramentler Tanr\u0131’n\u0131n kendi l\u00fctfunu imanl\u0131lara iletti\u011fi l\u00fctuf ara\u00e7lar\u0131 olarak kabul edilir. \u00d6rne\u011fin, imanl\u0131n\u0131n Mesih’in \u00f6l\u00fcm\u00fc ve dirili\u015finde onunla birle\u015fmesini ifade eden vaftiz (Romal\u0131lar 6:3-4), Tanr\u0131’n\u0131n l\u00fctfunu bah\u015fetti\u011fi ve imanl\u0131y\u0131 iman toplulu\u011funa dahil etti\u011fi sakramental bir eylemden ziyade, sadece iman\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k bir beyan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ayn\u0131 bi\u00e7imde, Mesih’in kurban olarak \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan ve imanl\u0131lar\u0131 ruhsal olarak besleyen (1. Korintliler 11:23-26) Rabbin Sofras\u0131, ger\u00e7ek bir ruhsal de\u011feri ya da etkisi olmayan sembolik bir yeme\u011fe indirgenebilir. Buna mukabil, kilise ilahi bir kurum olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, sakramentler kilisenin ya\u015fam\u0131 ve misyonunun merkezi olarak kabul edilir. Tanr\u0131’n\u0131n l\u00fctfunu iletti\u011fi ve imanl\u0131lar\u0131n iman\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi ara\u00e7lar olarak hu\u015fu ve anlay\u0131\u015fla kutlan\u0131rlar. Sakramentlere ili\u015fkin bu anlay\u0131\u015f kilisenin ibadetini ve ruhani ya\u015fam\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirerek Hristiyan dininin daha derin ve daha canl\u0131 bir \u015fekilde ifade edilmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n Ayr\u0131\u015fma Olas\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n Kiliseyi g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 bir cemiyet olarak g\u00f6rmek, bireylerin kiliseleri teolojik inan\u00e7lar\u0131ndan ziyade ki\u015fisel tercihlerine g\u00f6re se\u00e7tikleri t\u00fcketimci bir yakla\u015f\u0131ma yol a\u00e7abilir. Bu da Mesih’in bedeni i\u00e7inde b\u00f6l\u00fcnmeye neden olabilir. Kilise \u00fcyeli\u011fi opsiyonel ve ki\u015fisel tercihe dayal\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, inananlar kilisenin birli\u011fi ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerine kendi rahatl\u0131k ve konforlar\u0131na \u00f6ncelik verebilirler. Bu durum, bireyler daha rahat ya da \u00e7ekici bir deneyim aray\u0131\u015f\u0131yla bir kiliseden di\u011ferine ge\u00e7ebilece\u011finden, belirli bir inan\u00e7 toplulu\u011funa ba\u011fl\u0131l\u0131k eksikli\u011fiyle sonu\u00e7lanabilir. Ayr\u0131ca, kiliseye y\u00f6nelik t\u00fcketimci bir yakla\u015f\u0131m, kilise \u00fcyeli\u011finin y\u00fczeysel bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131na ve imanl\u0131lardan olu\u015fan bir toplulu\u011fa ait olman\u0131n \u00f6neminin takdir edilmemesine yol a\u00e7abilir. \u0130manl\u0131lar, yerel bir kilise ba\u011flam\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 e\u011fitim, hesap verebilirlik ve destek i\u00e7in Kutsal Kitap’ta verilen emri kabul etmekte ba\u015far\u0131s\u0131z olabilirler (\u0130braniler 10:24-25). Bu durum ruhsal geli\u015fimlerini ve olgunluklar\u0131n\u0131 engelleyebilir, zira birbirlerine ba\u011fl\u0131 bir iman toplulu\u011fu i\u00e7inde faal olarak yer alman\u0131n faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6remezler. Bunun aksine, imanl\u0131lar kiliseyi Mesih taraf\u0131ndan kurulmu\u015f dini bir kurum olarak g\u00f6rd\u00fcklerinde, kilise \u00fcyeli\u011fine ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusu, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ve M\u00fcjde u\u011fruna hizmet etme ve fedak\u00e2rl\u0131k yapma iste\u011fiyle yakla\u015fma olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksektir. Kilisenin sadece bir sosyal kul\u00fcp veya hizmet kurulu\u015fu de\u011fil, birbirini sevmeye, birbirinin y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maya ve B\u00fcy\u00fck Komisyon’u birlikte yerine getirmeye \u00e7a\u011fr\u0131lan Mesih’in bedeni oldu\u011funu kabul ederler (Matta 28:19-20). Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131, birlikteli\u011fi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ilgiyi ve imanl\u0131lar\u0131n M\u00fcjde’nin ya\u015famlar\u0131 ve toplumlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stererek d\u00fcnyaya canl\u0131 bir tan\u0131kl\u0131k etmelerini te\u015fvik eder.<\/p>\n Ruhsal Disiplinlerin Zay\u0131flamas\u0131<\/strong><\/p>\n Kilise g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 bir toplum olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, dua, ibadet ve Kutsal Yaz\u0131lar’\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gibi ruhsal disiplinlere daha az vurgu yap\u0131labilir. Bu disiplinler ruhsal b\u00fcy\u00fcme ve olgunluk i\u00e7in gereklidir. Ruhsal disiplinler Hristiyan i\u00e7in tercihe dayal\u0131 faaliyetler de\u011fil, Tanr\u0131’yla yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve Mesih’e uyumu geli\u015ftiren hayati uygulamalard\u0131r. \u00d6rne\u011fin dua, imanl\u0131lar\u0131n Tanr\u0131’ya olan sevgilerini, minnettarl\u0131klar\u0131n\u0131 ve O’na olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ettikleri Tanr\u0131’yla birliktelik arac\u0131d\u0131r. \u0130badet, Tanr\u0131’y\u0131 onurland\u0131rman\u0131n ve y\u00fcceltmenin, O’nun de\u011ferini ve g\u00f6rkemini kabul etmenin bir yoludur. Kutsal Yaz\u0131lar\u0131 incelemek, Tanr\u0131’n\u0131n iradesini ve karakterini bilmenin bir yoludur ve imanl\u0131lar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 O’nun S\u00f6z\u00fc’yle uyumlu hale getirmelerini sa\u011flar. Kilise ruhsal disiplinleri ihmal etti\u011finde ya da \u00f6nemini azaltt\u0131\u011f\u0131nda, imanl\u0131lar ya\u015famlar\u0131nda bu uygulamalara \u00f6ncelik vermeyerek ruhsal uyu\u015fuklu\u011fa, ilgisizli\u011fe ve olgunla\u015fmamaya yol a\u00e7abilirler. Ruhsal disiplinlere d\u00fczenli olarak kat\u0131lmayan imanl\u0131lar Tanr\u0131’n\u0131n sesini ay\u0131rt etmekte, g\u00fcnaha kar\u015f\u0131 direnmekte ve imanlar\u0131nda b\u00fcy\u00fcmekte zorlanabilirler. \u00d6te yandan, imanl\u0131lar ruhsal disiplinlerin \u00f6nemini kavrad\u0131klar\u0131nda ve ya\u015famlar\u0131nda bunlara \u00f6ncelik verdiklerinde, Tanr\u0131’yla ili\u015fkilerinde b\u00fcy\u00fcmek, ya\u015fam\u0131n zorluklar\u0131na dayanmak ve O’nun krall\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in meyve vermek \u00fczere daha donan\u0131ml\u0131 hale gelirler. Ruhsal disiplinlerin k\u00fclfetli ya da yasal olmas\u0131 de\u011fil, Kurtar\u0131c\u0131lar\u0131yla yak\u0131nl\u0131k i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcyen imanl\u0131lar i\u00e7in sevin\u00e7, g\u00fc\u00e7 ve yenilenme kayna\u011f\u0131 olmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bat\u0131\u2019n\u0131n Roma Katolik Kilisesine olan tepkisi, k\u0131smen Prostestan evanjelik ilahiyat\u0131na, k\u0131smen de ateistik sosyal psikolojide kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. Ateistik sosyal psikoloji, yani toplumun psikolojisi, kilisenin getirmi\u015f oldu\u011fu muhtelif kurallar\u0131 ve yasalar\u0131 \u00e7i\u011fneyerek, neyin do\u011fru veya neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funa kendisi karar verme e\u011filimindedir. B\u00f6ylece kilisenin yetkisi ve uygulamas\u0131 ge\u00e7erlili\u011fini yitirir ve yepyeni bir toplum in\u015fa olur. Bat\u0131\u2019n\u0131n …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1508,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[205,207,29,31,34,40,206,30],"class_list":["post-1507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-all_blogs","tag-evanjelik","tag-ibraniler","tag-ilahiyat","tag-incil","tag-kilise","tag-psikoloji","tag-ruhani","tag-teoloji"],"yoast_head":"\n