{"id":1378,"date":"2023-06-21T21:22:36","date_gmt":"2023-06-21T18:22:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kupeliteolog.com\/?p=1378"},"modified":"2023-06-27T01:19:07","modified_gmt":"2023-06-26T22:19:07","slug":"kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/","title":{"rendered":"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye."},"content":{"rendered":"<p><strong>Giri\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Bu yaz\u0131ya ba\u015flamadan \u00f6nce birka\u00e7 hat\u0131rlatma yapmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyorum. Kutsal Kitap\u2019\u0131n her bir Hristiyan\u2019a \u00f6\u011fretti\u011fi \u00f6nemli hususlardan birisi de Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcn\u00fcn iyile\u015ftirici, \u015fifa verici olmas\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fc, O\u2019nun nefesidir; a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan soluktur (2Ti. 3:16). Bu nedenle, Kutsal Kitap ayetlerini horoz d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr gibi d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine, tek hakikat olan Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemek en do\u011frusudur.<\/p>\n<p>Yaz\u0131ya ba\u015flarken, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iki bin y\u0131l \u00f6ncesinden pek de farkl\u0131 oldu\u011funu iddia etmedi\u011fimi belirtmek isterim. \u0130ki bin y\u0131l \u00f6nce \u00e7e\u015fitli teolojik tart\u0131\u015fmalar, \u00e7eki\u015fmeler ve kavgalar devam ederken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u2013 tam olarak ayn\u0131s\u0131 olmasa da \u2013 kavgalar, teolojik camiadan eksik olmuyor. Bu kesinlikle k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fildir. T\u00fcrkiye\u2019deki Hristiyan camiada her ne kadar da \u201cTeoloji \u015feytanidir, doktrin b\u00f6l\u00fcc\u00fcd\u00fcr\u201d gibi s\u00f6zler k\u00fcrs\u00fclerden hayk\u0131r\u0131lsa da Tanr\u0131 bu konuda hemfikir de\u011fildir. Zira teoloji, Tanr\u0131 bilimi demektir ve Kutsal Kitap \u2013 kabul etsek de etmesek de be\u011fensek de be\u011fenmesek de \u2013 bir teoloji kitab\u0131d\u0131r. Tanr\u0131 s\u00f6z\u00fcne merak\u0131 olan herkes, illa teolojiye yak\u0131n olur; bu tutumun tersi, siyasi ve art niyet ta\u015f\u0131maktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Neyse ki konumuz bu de\u011fil; bu konuya daha sonra de\u011finece\u011fim.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131mla bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezinde otururken, bana kad\u0131nlar\u0131n ihtiyar olabilece\u011fine dair teolojik bir yaz\u0131 okudu\u011fundan bahsetti.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> \u00dcstelik yaz\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011funu \u00f6\u011frenince, ne yalan s\u00f6yleyeyim, birazc\u0131k heyecanland\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcnen o ki birileri teolojiyi ciddiye almaya ba\u015flam\u0131\u015f. Arkada\u015f\u0131m yaz\u0131y\u0131 bana g\u00f6nderdi ve birka\u00e7 kez okuduktan sonra notlar almaya ba\u015flad\u0131m. Zira bu yaz\u0131n\u0131n temeli, bahsi ge\u00e7en yaz\u0131n\u0131n ele\u015ftirisi olmasa da o yaz\u0131dan ve benzeri fikirlerden al\u0131nt\u0131lar yapaca\u011f\u0131m. \u015eimdi birileri kalk\u0131p, \u201cSen neden b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck yap\u0131yorsun?\u201d diyebilir. Olsun, desinler. Fakat benim yapt\u0131\u011f\u0131m \u015fey b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck de\u011fil, teolojik savunma ve m\u00fcnazarad\u0131r. M\u00fcnazara k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015fmedik\u00e7e ak ile kara ay\u0131rt edilemez; hi\u00e7 kimse neyin do\u011fru veya neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frenemez; insanlar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, fikir y\u00fcr\u00fctmeye al\u0131\u015famazlar. Hristiyanlar olarak insanlar\u0131 sevmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in insanlar\u0131n iyili\u011fini ve Tanr\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcceli\u011fini g\u00f6zetmek de g\u00f6revimiz olmal\u0131.<\/p>\n<p>Fazla uzatmadan \u2013 uzatm\u0131\u015f olabilirim \u2013 as\u0131l konuya gelelim. Kad\u0131nlar, kilisede ihtiyar olabilirler mi? Bu konu hakk\u0131nda yayg\u0131n olan iki g\u00f6r\u00fc\u015f var: birisi olabilir diyor, di\u011feri olamaz diyor. Olabilir diyen kesim e\u015fitlik\u00e7i, olamaz diyen kesim ise tamamlay\u0131c\u0131<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Ben t\u00fcm vicdan\u0131m ve Tanr\u0131\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131mla, geleneksel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunuyorum. Zira Tanr\u0131\u2019n\u0131n bu \u015fekilde \u00f6\u011fretti\u011fini ve bir Hristiyan olarak O ne derse \u00f6yle oldu\u011funu kabul etmekteyim. Bu nedenle bu yaz\u0131da, e\u015fitlik\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn hangi konularda yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131nlar\u0131n neden ihtiyar olamayacaklar\u0131n\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ihtiyar olan kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6revlerini neden b\u0131rakmalar\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. Fakat yazd\u0131klar\u0131m\u0131 okuyanlardan ricam, dikkatlice okusunlar. Uzun c\u00fcmleler kullanmay\u0131 seviyorum ancak bu te\u015fvi\u011finizi k\u0131rmas\u0131n. Her bir c\u00fcmleyi dikkatlice, \u00f6zenle ve anlama \u00e7abas\u0131yla okumaya gayret edin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Varsay\u0131mlar\u0131n \u0130rdelenmesi veya \u201c<em>B\u00f6yle bir Tanr\u0131 olabilir mi?<\/em>\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Varsay\u0131mlar, insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temellerini olu\u015fturur. Herhangi bir konuda bir fikre sahip oldu\u011fumuz zaman, o fikre neden sahip oldu\u011fumuzu, yani hangi temele dayal\u0131 olarak bildi\u011fimizi sorgulamak gerekli. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bildi\u011fimizi nas\u0131l biliyoruz? Bu fikri Kutsal Kitap ve Hristiyan ya\u015fam\u0131 \u00e7er\u00e7evesine uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman da ayn\u0131 soruyu sormam\u0131z \u015fartt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kutsal Kitap\u2019a dayal\u0131 olarak, Tanr\u0131\u2019n\u0131n kendi kendini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin Tanr\u0131\u2019n\u0131n ne karakterini ne plan\u0131n\u0131 ne de d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klayabilece\u011fine inanm\u0131yoruz. Zira Tanr\u0131 ezeli ve ebedi oldu\u011fu gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de bizim d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr (Y\u015fa. 55:8). Tanr\u0131, kendisinin nas\u0131l birisi oldu\u011funu Kutsal Kitap\u2019ta bizlere a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r ve yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama, insan\u0131n karar\u0131na, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131na veya psikolojik duygu-durumuna ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Tanr\u0131 tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r ve nas\u0131l davranmas\u0131 gerekti\u011fini hi\u00e7 kimseye sormaz. Mezmur yazar\u0131n\u0131n dedi\u011fi gibi, \u201cBizim Tanr\u0131m\u0131z g\u00f6klerdedir, ne isterse yapar\u201d (Mez. 115:3). Her \u015feyden \u00fcst\u00fcn olan Tanr\u0131\u2019n\u0131n kendi i\u00e7erisinde nas\u0131l olmas\u0131 veya davranmas\u0131 gerekti\u011fine dair hi\u00e7bir mant\u0131ksal veya duygusal kanun veya gereklilik olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> O\u2019nu neye esasen tan\u0131mlayaca\u011f\u0131z? O\u2019nun kurallar\u0131n\u0131 ve emirlerini nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z? \u201cTanr\u0131 b\u00f6yle bir \u015fey isteyebilir mi?\u201d tarz\u0131nda bir soru sordu\u011fumuzda neye g\u00f6re karar verece\u011fiz? Cevap basit: Kutsal Kitap\u2019a g\u00f6re; \u00e7\u00fcnk\u00fc Kutsal Kitap, ulu ve kutsal Tanr\u0131\u2019n\u0131n vahyedilmi\u015f s\u00f6z\u00fcd\u00fcr ve hakikatin temelidir. D\u00fc\u015fm\u00fc\u015f insan ise hakikat temelini duygularda, kendi mant\u0131\u011f\u0131nda, deneysel bilimde, siyasal ideolojide veya k\u00fclt\u00fcrel ak\u0131mlarda aramaktad\u0131r. B\u00f6ylece Kutsal Kitap\u2019\u0131 fark\u0131nda olarak veya olmayarak bir yana itip, kendi hegemonyas\u0131n\u0131 kurmaktad\u0131r. Hristiyanlar olarak as\u0131l hedefimiz, Tanr\u0131\u2019n\u0131n bize vermi\u015f oldu\u011fu Kelama ko\u015fulsuz \u015farts\u0131z uymak \u2013 b\u00f6ylece O\u2019nu y\u00fcceltmek \u2013 ve O\u2019ndan zevk almakt\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Konuya giri\u015fimizi daha da h\u0131zland\u0131rmak amac\u0131yla, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 ifadelerin arkas\u0131ndaki varsay\u0131mlara de\u011finmek istiyorum. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u2013 \u00f6zellikle \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn fazlas\u0131yla ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131 toplumlar\u0131nda \u2013 herkes can\u0131n\u0131n istedi\u011fini s\u00f6yleyebiliyor. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ifadeler, siyasi partileri ve g\u00fc\u00e7leri ele\u015ftirmekten tutun da Tanr\u0131\u2019ya k\u00fcfretmeye ve dini de\u011ferlerle alay etmeye kadar kapsay\u0131c\u0131 olabiliyor. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011funu elbette savunmuyorum \u2013 bence ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc herkesin sahip olmas\u0131 gereken bir hak \u2013 fakat \u00f6zg\u00fcrce ifade edilen fikirlerin neye istinaden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ehemmiyetli bir meseledir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck g\u00fczel bir \u015fey olsa da abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, anar\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnceyi de beraberinde getiriyor. Anar\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131, belirli bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnen insan\u0131n bir s\u00fcre sonra sahip oldu\u011fu veya \u00f6\u011frendi\u011fi standartlar haricinde d\u00fc\u015f\u00fcnmekle yetinmemesi, buna ilaveten de t\u00fcm ahlaki ve felsefi \u2013 ve bazen de ideolojik \u2013 kavramlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. Daha basit ve g\u00fcncel bir dille ifade edecek olursam, sanat\u00e7\u0131 kavram\u0131 sanat yapan ve sanat\u0131 uygulayan bir ki\u015fi anlam\u0131na gelirken, anar\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131, m\u00fczik alb\u00fcm\u00fc \u00e7\u0131karan herkesi \u2013 sosyal medya fenomenleri de dahil \u2013 sanat\u00e7\u0131 ilan etmektedir. Bu korkun\u00e7 anar\u015fizm, teolojik d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131m\u0131za da girdi\u011fi zaman, olanlar\u0131 art\u0131k siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<p>Anar\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftirirken, arkas\u0131ndaki varsay\u0131mlar\u0131n son derece \u00f6nemli oldu\u011funu belirtmek isterim. Teolojik anar\u015fizm, ilahi \u00f6l\u00e7\u00fct ile be\u015fer\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rarak, h\u00fcmanistik temelde yepyeni bir standart olu\u015fturmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, Kutsal Kitap\u2019ta apa\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde bahsi ge\u00e7en \u00f6\u011fretileri veya Tanr\u0131\u2019n\u0131n ilahi ve payla\u015f\u0131lamayan niteliklerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 e\u011fip b\u00fckerek, insani temele indirgenmesi ve bir s\u00fcre sonra da yok edilmesidir. Cehennem kavram\u0131 bunlardan birisidir. Tanr\u0131\u2019n\u0131n Kutsal Kitap\u2019taki merhametini yeterli bulmay\u0131p, kendi duygusall\u0131\u011f\u0131n\u0131 da teolojisine katan A ki\u015fisi, Tanr\u0131\u2019n\u0131n insanlar\u0131 asla cehenneme g\u00f6nderemeyece\u011fine inanmaya ba\u015flar. Peki, neye dayanarak? G\u00fcya Kutsal Kitap\u2019a; ancak birka\u00e7 soru daha soruldu\u011funda, bu inan\u0131\u015f\u0131n Kutsal Kitap\u2019\u0131n \u00f6tesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcde insan hassasiyetine ve h\u00fcmanist temellere dayal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle bu, d\u00fc\u015f\u00fcncenin tornistan etmesidir. Oysa Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6zlerini oldu\u011fu gibi kabul etmek,<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> O\u2019na itaat etmek ve Kutsal Ruhtan gelen sevinci dolu-dolu ya\u015famak, t\u00fcm insani de\u011ferlerden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n kilisedeki g\u00f6revleriyle ilgili sorunsal da yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en varsay\u0131mlardan ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n ihtiyar veya past\u00f6r olmas\u0131 hangi temele dayanmaktad\u0131r? Bu mesele neden bu kadar b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcr oldu? Feminist felsefesinin esir ald\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya, kiliseyi neden bu denli etkisi alt\u0131na ald\u0131? Bu sorunla ilgili nelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekli? Bu sorular\u0131n hepsi cevab\u0131n\u0131 bulacakt\u0131r, ancak teker teker, sistematik bir bi\u00e7imde ilerlemenin faydas\u0131 vard\u0131r. \u0130nsan ya\u015fam\u0131n\u0131n en \u00fcst\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olan Kutsal Kitap\u2019\u0131n bu konuda neler s\u00f6yledi\u011fine de\u011finmeden \u00f6nce, kad\u0131nlar\u0131n ihtiyar veya past\u00f6r olabilece\u011fine inanan ki\u015filerin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini irdelemekte fayda vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Peki, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 nerede ba\u015fl\u0131yor ve e\u015fitlik\u00e7i kesimin arg\u00fcmanlar\u0131 nelerdir? Sonu\u00e7ta bu insanlar da bir fikir ileri s\u00fcrerken, bunu hi\u00e7bir \u015feye dayand\u0131rmadan yapm\u0131yorlard\u0131r. Bu konuya fazla uzatmadan girmekte yarar var, ancak arg\u00fcmanlar\u0131 s\u0131ralarken yaln\u0131zca akademik \u00e7evrede de\u011fil, ayn\u0131 zamanda e\u015fitlik\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunan ki\u015filerden duyduklar\u0131m\u0131 da dile getirece\u011fim.<\/p>\n<ol>\n<li><em>Tanr\u0131 insanlar aras\u0131nda ayr\u0131m yapmaz <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201cBu yenilikte Grek ve Yahudi, s\u00fcnnetli ve s\u00fcnnetsiz, barbar, \u0130skit, k\u00f6le ve \u00f6zg\u00fcr ayr\u0131m\u0131 yoktur. Mesih her \u015feydir ve her \u015feydedir\u201d (Kol. 3:11). E\u015fitlik\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnceyi savunan arkada\u015flar\u0131n s\u0131k\u00e7a kulland\u0131klar\u0131 ifadelerden ve ayetlerden biridir. Bir fikir ortaya atarken dikkat edilmesi gereken \u015feylerden biri, fikrin dayand\u0131\u011f\u0131 ayetin veya ayetlerin ba\u011flam\u0131d\u0131r. Koloseliler 3:11 ayeti, Tanr\u0131\u2019n\u0131n kilisedeki insanlar\u0131n g\u00f6revleri hakk\u0131nda de\u011fil, ancak kurtulu\u015ftaki konumlar\u0131yla ilgilidir. Tanr\u0131 yaln\u0131zca erkekleri mi kurtard\u0131? Veya kad\u0131nlara daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6ncelik mi tan\u0131d\u0131? Bu iki sorunun da cevab\u0131 olumsuzdur. Tanr\u0131 insanlar\u0131 cinsiyetlerine g\u00f6re ayr\u0131m yaparak kurtarmad\u0131; tersine, herkesi kucaklayarak erkekleri de kad\u0131nlar\u0131 da kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. Kurtulu\u015f konusunda Tanr\u0131\u2019n\u0131n ayr\u0131m yapmad\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. Bu nedenle, bu ayetin kilisedeki g\u00f6revlerden s\u00f6z ederken kullan\u0131lmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><em>Kad\u0131nlar da erkekler kadar becerikli ve yeteneklidir<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>S\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan bir di\u011fer arg\u00fcman da kad\u0131nlar\u0131n erkekler kadar becerikli ve yetenekli olduklar\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7ta erkeklerin yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi yapabilen bir s\u00fcr\u00fc kad\u0131n var. T\u0131r \u015fof\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden tutun da futbolculu\u011fa kadar, polislikten tutun da askerli\u011fe kadar bir\u00e7ok i\u015f yapan kad\u0131n var ve \u00fcstelik bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu g\u00f6revlerinde son derece ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar. Madem kad\u0131nlar bu konuda erkeklere ayak uydurabiliyor \u2013 veya hatta bazen daha ba\u015far\u0131l\u0131 olabiliyor \u2013 neden ihtiyarl\u0131k, rahiplik veya past\u00f6rl\u00fck yapamas\u0131nlar ki?<\/p>\n<p>Son c\u00fcmle hari\u00e7, yukar\u0131da yaz\u0131lanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc do\u011frudur. Kad\u0131nlar da t\u0131pk\u0131 erkekler gibi bir\u00e7ok i\u015fte etkin ve ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar. Fakat Tanr\u0131\u2019n\u0131n, kiliseye ihtiyar, rahip veya past\u00f6r atamas\u0131ndaki kriter beceri veya yetenek de\u011fildir. Daha do\u011frusu, Tanr\u0131 Eski Antla\u015fma\u2019dan beridir koymu\u015f oldu\u011fu kanunu Yeni Antla\u015fma\u2019da da devam ettirerek, kilise ihtiyarl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinde kad\u0131nlar\u0131n olmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuya a\u015fa\u011f\u0131daki ayetleri ele al\u0131rken daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceleyece\u011fiz, ancak \u015fimdilik k\u0131sa cevap olsun diye \u015funu s\u00f6ylemek yeterli olur: Tanr\u0131\u2019n\u0131n kad\u0131nlar\u0131 ihtiyar atamamaktaki sebebi ak\u0131l, beceri veya yetenek de\u011fil, yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenidir.<\/p>\n<ol>\n<li><em>Pavlus\u2019un bahsetti\u011fi o yasaklar k\u00fclt\u00fcreldir<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ne yaz\u0131k ki yaln\u0131zca bu konuda de\u011fil, ancak bir\u00e7ok farkl\u0131 konuda Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u201ck\u00fclt\u00fcrel\u201d oldu\u011fu bahanesiyle silip atma e\u011filimi mevcuttur. Pavlus\u2019un Timoteos\u2019a veya Titus\u2019a verdi\u011fi buyruklar\u0131n \u201ck\u00fclt\u00fcrel\u201d olmas\u0131, Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n o k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131l\u0131p at\u0131lmas\u0131 demektir. \u0130\u015fin as\u0131l ironik taraf\u0131 da \u015fu ki, Kutsal Kitap\u2019\u0131n baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel oldu\u011funu savunan bu insanlar, iddia ettikleri konular\u0131 s\u0131rf k\u00fclt\u00fcrel esasta iddia etmektedirler. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki feminist ak\u0131m ve abart\u0131l\u0131 insan haklar\u0131 iddialar\u0131 bu arkada\u015flar\u0131 b\u00f6yle \u015feyler s\u00f6ylemeye itmektedir. Elbette, bu iddialar\u0131n alt\u0131ndaki yeg\u00e2ne sebep feminizm de\u011fildir ama k\u00fclt\u00fcrel ak\u0131mlar\u0131n bunda etkisinin son derece b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. S\u00f6zlerimi yinelemekte fayda g\u00f6r\u00fcyorum: Kutsal Kitap\u2019\u0131n baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 emir, di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131 k\u00fclt\u00fcrel fikirler de\u011fildirler; hepsi Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fcd\u00fcr ve hi\u00e7biri insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinden kaynaklanmamaktad\u0131r (2Pe. 1:20-21).<\/p>\n<p><strong>Ayetlerin Yorumlanmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki kar\u015f\u0131-iddialar\u0131 k\u0131saca a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra s\u0131ra Tanr\u0131\u2019n\u0131n ayetlerini incelemeye geldi. K\u00fclt\u00fcr, h\u00fck\u00fcmetler, insanlar, duygular\u0131m\u0131z ve deneysel bilim bir\u00e7ok konuda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunabilir ancak s\u0131ra Tanr\u0131\u2019n\u0131n Kelam\u0131na geldi\u011finde, herkes sessiz olup, Y\u00fcce Olan\u2019\u0131n s\u00f6zlerine kulak asmal\u0131d\u0131r. Her insan\u0131n, merak etti\u011fi herhangi bir konuda herhangi bir kan\u0131ya varmadan \u00f6nce \u201cTanr\u0131 bu konuda ne diyor?\u201d sorusunu sormal\u0131d\u0131r. Unutmay\u0131n, insan\u0131n hayat\u0131 insana ait de\u011fil, Tanr\u0131\u2019ya aittir. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n efendisi bizler de\u011fil, Tanr\u0131\u2019n\u0131n kendisidir. Herhangi ahlaki bir konuda karar mercii insan olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Tanr\u0131\u2019n\u0131n evi konusundaki karar da insana ait de\u011fildir. A\u015fa\u011f\u0131daki ayetleri incelerken de k\u00fclt\u00fcrel ak\u0131mlardan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzak durarak, Tanr\u0131\u2019n\u0131n buyurmu\u015f oldu\u011fu gibi kutsal Kel\u00e2ma h\u00fcrmetle yana\u015f\u0131p, O\u2019nun s\u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0131pk\u0131 O\u2019nun buyurdu\u011fu gibi yorumlamaya gayret edece\u011fim.<\/p>\n<p><strong>1.Korintliler Mektubunun Ba\u011flam\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi<\/strong><\/p>\n<p>E\u015fitlik\u00e7i kesimdeki arkada\u015flar\u0131n iddialar\u0131 aras\u0131nda, Pavlus\u2019un Korintliler\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 birinci mektubun 11.b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki ifadelerle, yine 1.Korintliler 14. b\u00f6l\u00fcmdeki ve 1.Timoteos mektubundaki bir b\u00f6l\u00fcmde kad\u0131nlar\u0131n sessiz olunmas\u0131yla ilgili k\u0131sm\u0131n \u00e7eli\u015fti\u011fidir. Daha do\u011frusu, onlara g\u00f6re, Tanr\u0131 bir yerde kad\u0131nlar\u0131n dua etmeleri ve edebilmeleri te\u015fvik edilirken, ba\u015fka bir yerde sessiz kalmalar\u0131 buyurulmas\u0131 \u00e7eli\u015fkilidir ve Tanr\u0131 s\u00f6z\u00fcnde \u00e7eli\u015fki olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, 1.Timoteos mektubundaki ve 1.Korintliler 14.b\u00f6l\u00fcmdeki \u201csessiz kalma\u201d ayetinin yeniden yorumlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p>Do\u011fru; Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fcnde kesinlikle bir \u00e7eli\u015fki yoktur \u00e7\u00fcnk\u00fc Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fc Tanr\u0131 esinidir (2Ti. 3:16). Daha evvel s\u00f6yledi\u011fim gibi bu konular konusunda yava\u015f yava\u015f ve sistematik \u015fekilde ilerleyece\u011fiz. 1.Timoteos mektubundaki ayetleri ele almadan \u00f6nce 1.Korintliler mektubundaki ayetleri ele al\u0131p neyin ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenmemiz laz\u0131m.<\/p>\n<p>El\u00e7i Pavlus\u2019un Korint kilisesine yazd\u0131\u011f\u0131 birinci mektubun i\u00e7eri\u011fi oldu\u011fu kadar arka plan\u0131 da son derece \u00f6nemlidir. \u015e\u00f6yle ki, Korint \u015fehri bir liman kenti oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir konuma sahipti. Kentin misafirleri \u00e7ok fazla oldu\u011fundan dolay\u0131 da halk bir\u00e7ok farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve inan\u0131\u015fla ha\u015f\u0131r ne\u015fir durumdayd\u0131. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n kente gelmesi ve ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, putperestli\u011fin bol oldu\u011fu bir yerde kilisenin \u0131\u015f\u0131k olmas\u0131 Tanr\u0131\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck mucizesiydi. Mektup i\u00e7erisinde Pavlus (7-16. b\u00f6l\u00fcmlerde) Korint kilisesinin kendisine yazm\u0131\u015f oldu\u011fu mektuba cevap veriyor. Kilisenin Pavlus\u2019a yazm\u0131\u015f oldu\u011fu mektubun i\u00e7eri\u011fi tam olarak bilinmese de 1.Korintliler mektubunu okuduk\u00e7a genel bir \u00f6zeti \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn, fakat t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lara girmek, bu yaz\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 sapt\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 kendilerine lider olarak alm\u0131\u015f ve Pavlus\u2019un tabiriyle \u201cMesih\u2019i b\u00f6lm\u00fc\u015f\u201d olan Korintliler, el\u00e7inin azarlamas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar. Pavlus mektubunda kilisedeki b\u00f6l\u00fcnmelerden (1:10-4:21), kilisenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ahlaki \u00e7alkant\u0131dan (5:1-6:20), kilisedeki \u00e7e\u015fitli sorunlardan (7:1-14:40) ve dirili\u015fle ilgili do\u011fru \u00f6\u011fretiden (15:1-58) bahsetmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> Kad\u0131nlar\u0131n kilisede vaaz verebilece\u011fini savunan arkada\u015flar, Korint kilisesinin ahlaki bozulmu\u015flu\u011funu ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, s\u0131k\u00e7a 11.b\u00f6l\u00fcme at\u0131fta bulunup, orada \u201cpeygamberlik eden kad\u0131nlar\u0131n\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemekte ve bu b\u00f6l\u00fcmdeki birka\u00e7 ayeti kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini destelemek i\u00e7in kullanmaktad\u0131rlar. Ne var ki, do\u011fru bir hermen\u00f6tik i\u00e7in gerekli olan \u015fey ba\u011flam\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc incelemektir; \u00e7\u00fcnk\u00fc Protestanlar olarak yaln\u0131zca <em>Sola Scriptura<\/em><a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> ilkesini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda <em>Tota Scriptura<\/em>\u2019y\u0131<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> da benimsemekteyiz. Bir metnin neyden s\u00f6z etti\u011fini anlamak i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli ad\u0131m, ba\u011flam\u0131 ve arka plan\u0131 incelemekle birlikte, di\u011fer ayetlere de bakmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bahsi ge\u00e7en 11. b\u00f6l\u00fcm bir\u00e7ok ki\u015finin \u2013 \u00f6zellikle Protestan kilisesinde \u2013 sorusuna hedef olmaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, 11. b\u00f6l\u00fcmdeki 4-6 ayetleri kafalar\u0131 fazlas\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ge\u00e7en ayetler \u015f\u00f6yledirler: \u201cBa\u015f\u0131na bir \u015fey tak\u0131p dua ya da peygamberlik eden her erkek, ba\u015f\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.\u00a0Ama ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k dua ya da peygamberlik eden her kad\u0131n, ba\u015f\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. B\u00f6ylesinin, ba\u015f\u0131 t\u0131ra\u015f edilmi\u015f bir kad\u0131ndan fark\u0131 yoktur.\u00a0Kad\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7arsa, sa\u00e7\u0131n\u0131 kestirsin. Ama kad\u0131n\u0131n sa\u00e7\u0131n\u0131 kestirmesi ya da t\u0131ra\u015f etmesi ay\u0131psa, ba\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rts\u00fcn.\u201d \u015eahs\u0131m ad\u0131na konu\u015facak olursam, ben bu \u00fc\u00e7 ayetle ilgili \u00e7ok fazla soru ve \u201c\u015fik\u00e2yet\u201d ald\u0131m. Kad\u0131n dua ederken ba\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rtmeliyse, d\u00fcnyada ibadet eden milyonlarca insan hata m\u0131 ediyor? Bir tek Ortodokslar m\u0131 Kelam\u0131 uyguluyorlar? Bu ve benzeri sorular\u0131 illa duymu\u015fuzdur ancak konumuz o de\u011fil. Konumuz, yukar\u0131da ge\u00e7en ayetlerde Pavlus\u2019un neden ba\u015f \u00f6rt\u00fcs\u00fcne vurgu yapt\u0131\u011f\u0131 ve peygamberlik eden kad\u0131nlarla vaaz veren kad\u0131nlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle \u00e7ok bariz olarak g\u00f6z\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan ilk \u015fey \u015fudur: Pavlus, erkeklerin kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011fretmektedir (11:3, 5). Ne var ki, burada \u201cba\u015f\u201d ifadesi ezici ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir yetki de\u011fil, ba\u011fl\u0131l\u0131k ve boyun e\u011fmekle ilgilidir. Mesih nas\u0131l yery\u00fcz\u00fcndeyken Baban\u0131n iste\u011fini yerine getirdiyse (Yu. 4:34), erkek de Mesih\u2019in, kad\u0131n da erke\u011fin iste\u011fini yerine getirmelidir. Elbette bu istekler zorlay\u0131c\u0131, zorba ruhlu istekler de\u011fildirler. Sonu\u00e7ta Mesih \u00e7arm\u0131ha kendi iste\u011fiyle gitti ve \u00f6ld\u00fc; hi\u00e7 kimse O\u2019nu zorlamad\u0131. \u0130sa\u2019n\u0131n motivasyonu sevgiydi ve b\u00f6ylelikle erkek de Mesih\u2019i, kad\u0131n da erke\u011fi sevdi\u011fi i\u00e7in ona boyun e\u011fmeli, erke\u011fin yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenindeki yetkisini kabul etmelidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz feminist ak\u0131m\u0131na kap\u0131l\u0131p giden baz\u0131 arkada\u015flar \u201cKad\u0131n erke\u011fin k\u00f6lesi de\u011fildir\u201d gibi ifadeler kullanarak yapt\u0131\u011f\u0131m bu yoruma \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r ve \u00e7\u0131kacaklard\u0131r. Ne var ki ne ben ne de Kutsal Kitap \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirme yapan hi\u00e7 kimse kad\u0131n\u0131n erke\u011fe biat etmesi gerekti\u011fini asla savunmaz. Kad\u0131nlarla erkekler aras\u0131nda tabii hak bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir fark yoktur; Rabbimiz \u0130sa erkekler ve kad\u0131nlar u\u011fruna \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr ve arada bir ayr\u0131m s\u00f6z konusu de\u011fildir. Fakat Pavlus\u2019un Kutsal Ruh\u2019tan esinlenerek a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 bu ilahi hiyerar\u015fi bir ger\u00e7ektir ve 1.Korintliler 11.b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ana konusu kad\u0131nlar\u0131n kilisede vaaz verip veremeyece\u011fi de\u011fil, ancak ilahi hiyerar\u015fiyi Korintliler\u2019e bir kez daha an\u0131msatmakt\u0131. Korint kilisesi u\u00e7larda ya\u015fayan bir kilise oldu\u011fu i\u00e7in (1Ko. 5:1; 11:21; 14:1-25), Pavlus onlara do\u011fru yolu g\u00f6stermek zorundayd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131\u2019n\u0131n Ruhu b\u00f6yle istiyordu.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcm hakk\u0131ndaki yoruma gelecek olursak, kan\u0131mca en iyi yorumu yapan ki\u015filerden birisi kilise babalar\u0131ndan olan Origen\u2019dir. Kendisi di\u011fer kilise babalar\u0131 gibi ibadetin temellerini, neye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Eski Antla\u015fma\u2019daki sinagog (veya havra) ibadetinin kilise i\u00e7in bir model oldu\u011funu \u00e7ok iyi biliyordu. Bu nedenle, bu ayetler hakk\u0131nda \u015fu yorumu yap\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cFilipus&#8217;un k\u0131zlar\u0131 peygamberlikte bulundularsa, en az\u0131ndan toplant\u0131larda konu\u015fmad\u0131lar; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ger\u00e7e\u011fi El\u00e7ilerin \u0130\u015fleri&#8217;ndeki kan\u0131tlarda bulam\u0131yoruz, kald\u0131 ki Eski Antla\u015fma\u2026 Debora&#8217;n\u0131n bir peygamber oldu\u011fu s\u00f6ylenir&#8230; Yeremya ve Ye\u015faya\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Debora&#8217;n\u0131n halka konu\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur. Bir peygamber olan Hulda, insanlarla de\u011fil, sadece evde kendisine dan\u0131\u015fan bir adamla konu\u015ftu. M\u00fcjdenin kendisi bir peygamber [olan] Anna&#8217;dan bahseder&#8230; ama o halka a\u00e7\u0131k konu\u015fmad\u0131. Bir kad\u0131na peygamberlik etme belirtisi verilmi\u015f olsa bile toplant\u0131 s\u0131ras\u0131nda konu\u015fmas\u0131 yasakt\u0131r. Peygamber Miryam konu\u015ftu\u011funda, bir kad\u0131n korosunu y\u00f6netiyordu&#8230; Zira [Pavlus\u2019un beyan etti\u011fi gibi]: \u201c&#8221;Bir kad\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmesine&#8221; ve hatta &#8220;bir erke\u011fe ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesine&#8221; izin vermiyorum.\u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>Kilise babas\u0131n\u0131n bu s\u00f6zleri, zihinleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri feminist k\u00fclt\u00fcr taraf\u0131ndan gece g\u00fcnd\u00fcz bombard\u0131mana maruz kalan ki\u015filere incitici gelebilir. Fakat \u201cBu insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131\u201d demek yerine, \u201cTanr\u0131 b\u00f6yle istiyorsa, O\u2019nun istedi\u011fi gibi olsun\u201d demek daha hikmetli bir davran\u0131\u015f olacakt\u0131r. Tanr\u0131 erkek ile kad\u0131n aras\u0131nda sevgide hi\u00e7bir ayr\u0131m yapm\u0131yor ve yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenindeki nizam\u0131n devam etmesini istiyor. El\u00e7i Pavlus\u2019un 1.Korintliler 11. b\u00f6l\u00fcmdeki \u00e7abas\u0131, yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenini Korint halk\u0131na g\u00f6stermekti. \u0130lgin\u00e7 olan, Pavlus\u2019un 11. b\u00f6l\u00fcmde herhangi bir ibadetten s\u00f6z etmedi\u011fidir. Yani Pavlus, 11. b\u00f6l\u00fcmdeki c\u00fcmlesine ba\u015flarken herhangi bir ibadet zaman\u0131ndan s\u00f6z etmiyor, tersine genel bir ifade kullan\u0131yor ve ibadet k\u0131sm\u0131n\u0131 14. b\u00f6l\u00fcmde, yani \u201cKad\u0131nlar toplant\u0131lar\u0131n\u0131zda sessiz kals\u0131n. Konu\u015fmalar\u0131na izin yoktur\u201d (34.ayet) diye bahsetti\u011fi k\u0131s\u0131mda ele almaktad\u0131r. Kutsal Kitap kad\u0131nlar\u0131n peygamber olamayacaklar\u0131n\u0131 veya kendilerine b\u00f6yle bir arma\u011fan\u0131n verilmedi\u011fini \u00f6\u011fretmez, nitekim Kutsal Kitap\u2019ta kad\u0131n peygamberlerden de s\u00f6z etmektedir (\u00c7\u0131k. 15:20; Hak. 4:4; El\u00e7. 21:9). Fakat yukar\u0131da Origen\u2019in a\u00e7\u0131klamas\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, hi\u00e7biri ibadet esnas\u0131nda peygamberlik etmemi\u015ftir. Bu nedenle Pavlus, 14. b\u00f6l\u00fcmdeki kilise ibadet d\u00fczenine de\u011finmeden \u00f6nce kad\u0131nlarla erkekler aras\u0131ndaki yarat\u0131l\u0131\u015fa dayal\u0131 hiyerar\u015fiden s\u00f6z etmektedir ve bu da asl\u0131nda mektubun 11.b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki s\u00f6zleri yeterince a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/p>\n<p>Asl\u0131nda Korint halk\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc aras\u0131nda pek de bir fark bulunmuyor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc (yani liberal) ak\u0131m\u0131n d\u00fcnyay\u0131 bu denli etkilemesi, yani cinsiyetsiz bir k\u00fclt\u00fcr yaratma \u00e7abas\u0131, maalesef kiliseyi de etkilemekte ve do\u011fal olarak liberal ak\u0131mdan etkilenen ki\u015filer de Tanr\u0131\u2019n\u0131n kutsal S\u00f6z\u00fcne Kutsal Kitap g\u00f6zl\u00fckleriyle de\u011fil, liberal g\u00f6zl\u00fcklerle bakmakta ve bu nedenle b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmektedirler. Halbuki Tanr\u0131\u2019n\u0131n bah\u015fetti\u011fi yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenini kabul etmek zay\u0131fl\u0131k veya eziklik de\u011fil, Tanr\u0131\u2019y\u0131 onurland\u0131rmakt\u0131r. \u201c\u00c7ekicilik aldat\u0131c\u0131, g\u00fczellik bo\u015ftur; ama RAB&#8217;be sayg\u0131l\u0131 kad\u0131n \u00f6v\u00fclmeye lay\u0131kt\u0131r\u201d (\u00d6zd. 31:30).<\/p>\n<p><strong>\u201cKad\u0131nlar Toplant\u0131larda Sessiz Kals\u0131n\u201d \u2013 1.Korintliler 14. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u0130ncelenmesi<\/strong><\/p>\n<p>Yukar\u0131daki incelemede, Pavlus\u2019un kad\u0131nlar\u0131n peygamberli\u011fine ili\u015fkin ifadenin kilise ibadetlerini kapsamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak genel veya g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdaki tutumla ilgili oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kilise ibadetiyle g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 yapmak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Zira bu ayr\u0131m\u0131 yapmayan bir\u00e7ok kilise, ibadet s\u0131ras\u0131nda nelerin yap\u0131lmas\u0131 ve yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi konusunda tam bir kaos ya\u015famaktad\u0131rlar. \u015eimdilik konumuz bu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekle yetinip, el\u00e7i Pavlus\u2019un 1.Korintliler 14.b\u00f6l\u00fcmde konuya nas\u0131l giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sonucunu incelemek do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>1.Korintliler mektubunun 11. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Pavlus kad\u0131n-erkek aras\u0131ndaki f\u0131trata dayal\u0131 hiyerar\u015fiden s\u00f6z ettikten sonra ad\u0131m ad\u0131m kilise ibadeti ve ibadet d\u00fczeni konular\u0131na giri\u015f yapmaya haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Pavlus s\u0131ras\u0131yla ruhsal arma\u011fanlar, bedenin birli\u011fi, sevginin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a> konular\u0131na de\u011findikten sonra 14. b\u00f6l\u00fcm\u00fcn 23. ayetinde ibadete at\u0131fta bulunduktan sonra 26.ayette direkt olarak konuya giri\u015f yap\u0131yor. C\u00fcmleye \u201ctopland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda\u201d diye ba\u015flayan Pavlus, kilise ibadetinin d\u00fczenini a\u00e7\u0131klamaya ba\u015fl\u0131yor. El\u00e7i, 14. b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015f\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi diller arma\u011fan\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131ndan bahsettikten sonra, hem 11. b\u00f6l\u00fcmde hem de yine 14. b\u00f6l\u00fcmde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi peygamberli\u011fi ele almaktad\u0131r. Mektubun 11. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde peygamberlik eden kad\u0131nlardan bahseden Pavlus, 14:29\u2019da yine peygamberlikten s\u00f6z ediyor ve 34. ayette kad\u0131nlar\u0131n herhangi bir \u015fekilde toplu ibadetlerde konu\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek noktay\u0131 koyuyor. G\u00f6r\u00fcnen o ki, Pavlus\u2019un kayg\u0131s\u0131 \u2013 kimilerinin alg\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131n tersine \u2013 kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, ancak ibadet d\u00fczenidir (39-40 ayetleri). Pavlus, dillerle konu\u015fanlar\u0131n \u00e7eviri olmadan konu\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00fcst\u00fcne basa basa vurgulad\u0131ktan sonra<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a> herhangi bir yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaya sebebiyet vermemek i\u00e7in 34.ayette kad\u0131nlar\u0131n ibadetlerde sessiz kalmalar\u0131n\u0131 buyuruyor. Peki bu, kad\u0131nlar\u0131n tamamen sessiz, yani \u00e7\u0131t \u00e7\u0131kmayacak \u015fekilde sessiz olmalar\u0131 gerekti\u011fine dair bir buyruk mudur? B\u00f6yle olmas\u0131 ba\u011flama ve metnin gidi\u015fat\u0131na da uymaz. Kilise ibadetleri, sinagog veya havra ibadetlerini \u00f6rnek alarak olu\u015fturulduklar\u0131 i\u00e7in Kelam\u0131n okundu\u011fu s\u0131rada konu\u015fmamak herkes\u00e7e bilinen bir kurald\u0131. \u00dcstelik bu yaln\u0131zca Yahudiler aras\u0131nda de\u011fil, Grekler aras\u0131nda da b\u00f6yleydi. Hal b\u00f6yleyken, Pavlus\u2019un \u201cKad\u0131nlar toplant\u0131lar\u0131n\u0131zda sessiz kals\u0131n\u201d emrinde asl\u0131nda iki ama\u00e7 vard\u0131r: 1) Kad\u0131nlar\u0131n ibadet s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011fretmemeleri (1.Timoteos 2.b\u00f6l\u00fcmde de g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere) ve 2) ibadeti b\u00f6l\u00fcp ta\u015fk\u0131nl\u0131k \u00e7\u0131karmamalar\u0131d\u0131r. \u00dcstelik Pavlus, s\u00f6ylemi\u015f olduklar\u0131n\u0131 herhangi bir k\u00fclt\u00fcrel temele veya ak\u0131ma dayand\u0131rmadan direkt olarak \u201cSize yazd\u0131klar\u0131m Rab\u2019bin buyru\u011fudur\u201d (37. ayet) diyerek s\u00f6zlerini noktal\u0131yor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Pavlus\u2019un yazm\u0131\u015f olduklar\u0131, kesinlikle k\u00fclt\u00fcrel bir gereksinim de\u011fil, ancak ezeli ve ebedi Tanr\u0131\u2019n\u0131n kal\u0131c\u0131 emridir.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a> \u015e\u00f6yle ki, bu mektubun iki bin hatta belki de \u00fc\u00e7 bin y\u0131l sonra okunaca\u011f\u0131n\u0131 bilen Kutsal Ruh, Pavlus\u2019a \u015fu son s\u00f6z\u00fc de yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cBunlar\u0131 \u00f6nemsemeyenin kendisi de \u00f6nemsenmesin\u201d (38. ayet).<\/p>\n<p>\u00d6zetle, 1.Korintliler mektubunun 14. b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ibadet d\u00fczenini a\u00e7\u0131klamakta ve ibadet esnas\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n konu\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretmektedir. Daha evvel bahsedildi\u011fi \u00fczere Tanr\u0131\u2019n\u0131n S\u00f6z\u00fc tek bir ayet al\u0131p c\u0131mb\u0131zlanarak de\u011fil, ba\u011flama bak\u0131larak incelenmelidir. Post-modern varsay\u0131mlar, Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcn\u00fc \u015fekillendiremez; bu nedenle her bir Hristiyan, metni okudu\u011fu zaman ba\u011flam\u0131 ve metnin gidi\u015fat\u0131n\u0131 dikkatlice incelemelidir.<\/p>\n<p><strong>\u201cKad\u0131n\u0131n \u00d6\u011fretmesine \u0130zin Vermiyorum\u201d \u2013 1.Timoteos 2.b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u0130ncelenmesi<\/strong><\/p>\n<p>Pavlus\u2019un Korint kilisesine yazd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zlerin asl\u0131nda ne ifade etti\u011fini inceledikten sonra, s\u0131ra geldi \u00e7ok bariz bir emir olan, ancak buna ra\u011fmen farkl\u0131 anlamaya \u00f6zel \u00e7aba sarf edilen bir ba\u015fka metne: 1.Timoteos 2. b\u00f6l\u00fcm. Yoruma ba\u015flamadan \u00f6nce, 1.Timoteos 2. b\u00f6l\u00fcm\u00fc, 8.ayetten ba\u015flayarak 15. ayete kadar okumakta yarar var.<\/p>\n<p><em>\u201c<\/em>Buna g\u00f6re, erkeklerin \u00f6fkelenip \u00e7eki\u015fmeden, her yerde pak eller y\u00fckselterek dua etmelerini isterim.\u00a0Kad\u0131nlar\u0131n da sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcleriyle, alt\u0131nlarla, incilerle ya da pahal\u0131 giysilerle de\u011fil, sade giyimle, edepli ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc tutumla, Tanr\u0131 yolunda y\u00fcr\u00fcd\u00fcklerini ileri s\u00fcren kad\u0131nlara yara\u015f\u0131r bi\u00e7imde, iyi i\u015flerle s\u00fcslenmelerini isterim.\u00a0Kad\u0131n s\u00fck\u00fbnet ve tam bir uysall\u0131k i\u00e7inde \u00f6\u011frensin.\u00a0Kad\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmesine, erke\u011fe egemen olmas\u0131na izin vermiyorum; sakin olsun.\u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nce \u00c2dem, sonra Havva yarat\u0131ld\u0131; aldat\u0131lan da \u00c2dem de\u011fildi, kad\u0131n aldat\u0131l\u0131p su\u00e7 i\u015fledi.\u00a0Ama do\u011fum yap\u0131p kurtulacakt\u0131r; yeter ki, sa\u011fduyuyla iman, sevgi ve kutsall\u0131kta ya\u015fas\u0131n.\u201d (Kutsal Kitap: \u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk\u00e7e \u00c7evirisi)<\/p>\n<p>Daha \u00f6ncesinde de s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim gibi bir \u00f6\u011fretiyi savunurken veya ele\u015ftirirken, \u00f6ncelikle bak\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey ba\u011flamd\u0131r. El\u00e7i Pavlus\u2019un Timoteos\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 ilk mektubun ba\u011flam\u0131 da son derece \u00f6nemlidir. B\u00f6ylelikle konunun nas\u0131l ilerledi\u011fini ve asl\u0131nda nas\u0131l anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6rmek okuyucular i\u00e7in kolay olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Mektubun ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc Pavlus\u2019un selamlar\u0131 ile ba\u015flay\u0131p, direkt olarak sahte \u00f6\u011fretilere kar\u015f\u0131 uyar\u0131lar\u0131yla devam etmektedir. Pavlus, \u00e7ekti\u011fi \u00f6zlemden ve benzeri duygulardan s\u00f6z etmeyerek direkt olarak konuya giriyor ve sahte \u00f6\u011fretilere kar\u015f\u0131 Timoteos\u2019u uyar\u0131yor (1:3-11). Pavlus\u2019un uyar\u0131s\u0131 da asl\u0131nda Yasa ile ilgilidir. El\u00e7inin di\u011fer mektuplar\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi s\u00fcnnet yanl\u0131lar\u0131, Timoteos\u2019un akl\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131nlar diye Pavlus, onu h\u0131zl\u0131ca uyar\u0131yor. Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011finecek olursak, Pavlus Yasa\u2019n\u0131n k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, fakat g\u00fcnahkarlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde s\u0131rf g\u00fcnah i\u015flediklerine \u015fahit olduklar\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n<p>Kutsal Ruh\u2019un y\u00f6netiminde Mesih\u2019in g\u00fcnahk\u00e2rlar i\u00e7in kan\u0131n\u0131 d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fini bildirdikten sonra (1:15), kendisinin ne kadar b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnahk\u00e2r oldu\u011funu Timoteos\u2019a bir kez daha hat\u0131rlat\u0131yor. Ard\u0131ndan el\u00e7i, ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 olumsuz tecr\u00fcbeleri de s\u0131ralayarak (1:20), hemen dua meselelerine de\u011finmeye ba\u015fl\u0131yor. Pavlus\u2019a g\u00f6re Hristiyanlar, t\u00fcm insanlar i\u00e7in dua etmelidirler ve bu bir tercih de\u011fil, emirdir; \u00e7\u00fcnk\u00fc el\u00e7i bu meseleye Romal\u0131lar mektubunda da de\u011finmi\u015ftir (Rom. 13. b\u00f6l\u00fcm). Y\u00f6neticiler i\u00e7in dua etmenin iyi bir \u015fey oldu\u011funu bildirdikten sonra (2:3) el\u00e7i, sekizinci ayette erkeklere ve kad\u0131nlara dair baz\u0131 talimatlar ve ilahi \u00f6\u011f\u00fctler vermeye ba\u015fl\u0131yor, ancak erkeklerle ilgili verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fct k\u0131sayken, kad\u0131nlara hakk\u0131nda 9-15 ayetleri aras\u0131nda de\u011finmeyi uygun buluyor.<\/p>\n<p>Ne var ki, bu noktada kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmelerine ve erke\u011fe egemen olmalar\u0131na konulan yasak, baz\u0131 teologlar\u0131n itiraz\u0131na sebep oluyor. \u015e\u00f6yle ki, bu konuda baz\u0131 teologlar (yani liberal ve liberalle\u015fmeye y\u00fcz tutmu\u015f teologlar) birka\u00e7 sebep s\u0131ralayarak, Pavlus\u2019un \u201c\u00d6\u011fretmesine ve erke\u011fe egemen olmas\u0131na izin vermiyorum\u201d c\u00fcmlesinin, kad\u0131nlar\u0131n past\u00f6r olmalar\u0131na engel te\u015fkil etmedi\u011fini savunuyorlar. \u00d6rne\u011fin, Kayra Akp\u0131nar, kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu yaz\u0131s\u0131nda 1.Timoteos 2. b\u00f6l\u00fcmle ilgili d\u00f6rt temel varsay\u0131ma dayanarak tezini savunmu\u015f. O dayanaklar \u015funlard\u0131r: (1) Metinde tek bir kad\u0131ndan s\u00f6z ediliyor ve o kad\u0131n tanr\u0131\u00e7a Artemis\u2019tir, (2) Sessiz olmak farkl\u0131 bir anlam i\u00e7eriyor, (3) \u201cizin vermiyorum\u201d evrensel bir emir de\u011fildir ve (4) do\u011fum yap\u0131p, putperest inan\u00e7lar taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015f olup, Pavlus\u2019un bu s\u00f6z\u00fc o inanc\u0131 y\u0131kmak amac\u0131yla s\u00f6ylenmi\u015fti (5) Egemen olma fikri patronluk taslamak anlam\u0131na gelmektedir ve yasaklanm\u0131\u015f olan da budur. Buradan sonra, Akp\u0131nar\u2019\u0131n (ve onunla hemfikir olan di\u011fer liberal veya liberalli\u011fe y\u00fcz tutmu\u015f teologlar\u0131n) yukar\u0131daki iddialar\u0131 incelenecektir.<\/p>\n<ol>\n<li><em><u>\u0130ddia #1: \u201cMetinde tek bir kad\u0131ndan s\u00f6z ediliyor ve o kad\u0131n tanr\u0131\u00e7a Artemis\u2019tir.\u201d<\/u><\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Liberal teologlar\u0131n bu meseleye ili\u015fkin ileri s\u00fcrd\u00fckleri ilk tez, metinde \u00f6nce genel olarak kad\u0131nlar\u0131n giyim ku\u015fam, edep ve iffet gibi konular\u0131ndan s\u00f6z edildi\u011fi, ard\u0131ndan ise Pavlus\u2019un \u00f6zellikle tek bir kad\u0131na odakland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmelerinin sebebi, 9. ayette \u201ckad\u0131nlardan,\u201d 11-15 ayetlerinde ise \u201ckad\u0131ndan\u201d s\u00f6z edildi\u011fidir.<\/p>\n<p>Ba\u011flam\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak okudu\u011fumuzda, b\u00f6yle bir yorumun son derece zorlama oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cc\u0131mb\u0131zlamak\u201d bu olsa gerek! Metni inceledi\u011fimizde Pavlus\u2019un ger\u00e7ekten de kad\u0131nlar\u0131n giyim ku\u015fam\u0131ndan ve \u00f6rnek insan olmalar\u0131 gerekti\u011finden s\u00f6z edilir; fakat Pavlus\u2019un hemen sonra hi\u00e7bir isim veya a\u00e7\u0131klama yapmadan bamba\u015fka bir konuya atlamas\u0131 ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir tutum olurdu. Ayr\u0131ca, liberal teologlar, burada bahsi ge\u00e7en kad\u0131n\u0131n Artemis oldu\u011funu ileri s\u00fcrerken, bunu hi\u00e7bir temele dayand\u0131rmazlar; zira dayand\u0131rmalar\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u201cSa\u00e7 \u00f6rg\u00fclerinden\u201d s\u00f6z edildi\u011fi ve sa\u00e7 \u00f6rg\u00fclerinin \u00f6zellikle Artemis ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclse de Romal\u0131lar\u0131n sa\u00e7 \u00f6rg\u00fclerini s\u0131rf kendilerini Artemis\u2019e be\u011fendirmek veya ona benzetmek i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131na dair herhangi bir delil mevcut de\u011fil. Roma \u0130mparatorlu\u011funda \u2013 \u00f6zellikle M.S. 1. Y\u00fczy\u0131lda \u2013 yap\u0131lan sa\u00e7 kesimleri ve bi\u00e7imleri, kad\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve zarafetini sergilerdi. \u00d6zellikle K\u0131br\u0131s bukleleri son derece modayd\u0131. Bunun en bariz \u00f6rneklerinden biri ABD\u2019deki Metropolitan M\u00fczesinde yer alan K\u0131br\u0131sl\u0131 hizmet\u00e7i heykelidir.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a> Birinci y\u00fczy\u0131la ait heykel, \u00f6nemli bir ki\u015finin yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hizmet\u00e7iye aittir ve heykel sol elinde bir adet m\u00fccevher kutusu ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak buradaki odak noktas\u0131, heykelin elindeki \u015feyler de\u011fil, sa\u00e7\u0131d\u0131r. Sa\u00e7lar, K\u0131br\u0131s buklesidir; sa\u00e7lar\u0131n eski d\u00f6nemdeki \u00f6nemi o kadar b\u00fcy\u00fck ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz post-modern sadeli\u011fine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f 21. y\u00fczy\u0131l insan\u0131n\u0131n bunu tamamen kavramas\u0131 biraz zaman alabilir. S\u0131radan bir sa\u00e7, Roma d\u00f6neminde baya\u011f\u0131, \u00f6zensiz ve \u00e7irkin olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc ve bu nedenle kad\u0131nlar ya kendi sa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6rd\u00fcr\u00fcrlerdi ya da peruk takarak bu sorunun \u00fcstesinden gelirlerdi.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a> Bunun yan\u0131 s\u0131ra, Roma \u0130mparatorlu\u011funda sa\u00e7lar her zaman iffet ve onur i\u015faretiydi; bu anlamda ba\u015f \u00f6rt\u00fcleri de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6rg\u00fcl\u00fc ve \u00e7ok bak\u0131ml\u0131 sa\u00e7lar ayn\u0131 zamanda erkeklerin \u015fehvet arzular\u0131n\u0131 uyand\u0131r\u0131yordu<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a> ve bu nedenle baz\u0131 kad\u0131nlar bu konuda dikkatli davranmay\u0131 tercih ediyorlard\u0131.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/p>\n<p>S\u0131rf bu nedenden dolay\u0131 el\u00e7i Pavlus kad\u0131nlar\u0131n giyimleri ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri konusunda dikkatli olmalar\u0131, \u015fehvet uyand\u0131rabilecek \u015fekilde giyinmemeleri ve \u00e7evrelerindeki putperest kad\u0131nlara benzememeleri gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. \u00dcstelik Pavlus, kad\u0131nlar\u0131n sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcleri yapmalar\u0131n\u0131 yasaklam\u0131yor; ancak dikkat \u00e7eken hususlar\u0131n fiziki ve harici de\u011fil, davran\u0131\u015f ve tutumlar\u0131yla ilgili olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Gelelim Pavlus\u2019un neden bir anda \u00e7o\u011fuldan tekile ge\u00e7ti\u011fine. Metni yorumlarken \u015fu iki ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z ard\u0131 etmemeliyiz: (1) Pavlus\u2019un mektuplar\u0131 akademik birer makale de\u011fil, konu\u015fma diliyle, Kutsal Ruh\u2019un y\u00f6netiminde yaz\u0131lm\u0131\u015f mektuplard\u0131r, (2) ba\u011flam \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Pavlus\u2019un kad\u0131nlar\u0131 genellerken bir anda tekil bir ifade kullanmas\u0131, sonras\u0131ndaki ayetlerde tek bir kad\u0131ndan s\u00f6z etti\u011fi anlam\u0131na gelmez; \u015fayet gelebilseydi, anlams\u0131z ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 olurdu. Pavlus\u2019un ve di\u011fer el\u00e7ilerin mektuplar\u0131nda bir anda konudan konuya atlamad\u0131klar\u0131 barizdir. El\u00e7iler her zaman giri\u015f geli\u015fme ve sonu\u00e7 tasla\u011f\u0131n\u0131 izlerlerdi; asla da\u011f\u0131n\u0131k yazm\u0131yor ve anlams\u0131z ge\u00e7i\u015fler yapm\u0131yorlard\u0131. \u201cKad\u0131n\u201d yani Grek\u00e7ede \u201c<em>gunaki<\/em>\u201d kelimesinin kullan\u0131lmas\u0131 ve liberallerin bunu \u00f6zellikle tek bir ki\u015fi (veya Artemis) olarak yorumlamalar\u0131, beraberinde baz\u0131 sorular\u0131 da do\u011furuyor. \u00d6rne\u011fin, hemen bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde (1.Timoteos 1.b\u00f6l\u00fcmde) Pavlus \u201cHimeneos ve \u0130skender\u201d isimlerini kullan\u0131r (20. ayet) ancak ne hikmetse, burada \u201cismi laz\u0131m de\u011fil\u201d kad\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 vermez. Neden? Soruma cevaben, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Artemis bir puttur ve putlar\u0131n ismi a\u011fza al\u0131nmamal\u0131\u201d tarz\u0131nda bir \u015fey s\u00f6ylenebilir, fakat Kutsal Kitap\u2019ta putlar\u0131n de\u011fil, Tanr\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131 bo\u015f yere a\u011fza al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fi emrediliyor (\u00c7\u0131k. 20:7). K\u00f6t\u00fc olanlar\u0131n isminin a\u011fza al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fine dair bir buyruk vard\u0131r (\u00c7\u0131k. 23:13; Mez. 16:4; Y\u015fu. 23:7; Ho\u015f. 2:16-17), fakat bu buyrukla ne kastedildi\u011fini peygamber Ye\u015fu \u015fu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cAran\u0131zda kalan uluslarla hi\u00e7bir ili\u015fkiniz olmas\u0131n; ilahlar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 anmay\u0131n; kimseye onlar\u0131n ad\u0131yla ant i\u00e7irmeyin; onlara kulluk edip tapmay\u0131n\u201d (Y\u015fu. 23:7). Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Tanr\u0131 kendi halk\u0131n\u0131n, putlardan medet ummamalar\u0131 gerekti\u011fini ve dolay\u0131s\u0131yla umutlar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca RAB Tanr\u0131\u2019da olmas\u0131n\u0131 istiyor.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a> \u00a0Yani burada mesele, Harry Potter film serisindeki gibi k\u00f6t\u00fc olan\u0131n ad\u0131n\u0131 a\u011fza al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fi de\u011fil, ancak onlardan (putlardan) medet umulmamas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6\u011fretilmektedir. Ayr\u0131ca, Pavlus t\u00fcm mektuplar\u0131nda iyi veya k\u00f6t\u00fc olsun, bir\u00e7ok insan\u0131n ismini zikretmi\u015f ve bunda sak\u0131nca g\u00f6rmemi\u015ftir. O halde, madem burada ayr\u0131 bir kad\u0131ndan s\u00f6z ediliyor, Pavlus ne diye bunun ad\u0131n\u0131 gizli tuttu? \u00dcstelik Eski Antla\u015fma\u2019da da defalarca putlar\u0131n ismini zikredilmi\u015ftir (Say. 21:29; 1Sa. 5:2; 1Kr. 11:5; 2Kr. 23:13 vb.).<\/p>\n<p>Bu sorunun cevab\u0131, asl\u0131nda varsay\u0131mda sakl\u0131d\u0131r; \u015f\u00f6yle ki Pavlus, tek bir kad\u0131ndan de\u011fil, \u201cKad\u0131nlar\u201d diye genelledi\u011fi kimselerden s\u00f6z etmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc 11 ve 12. ayetlerde s\u00f6z\u00fc edilen \u201cKad\u0131n\u201d direkt olarak 13. ayette Havva\u2019yla ili\u015fkilendiriliyor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Pavlus\u2019un Havva\u2019dan s\u00f6z etmesi, asl\u0131nda t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131 genellemektedir. Yani burada herhangi bir putperest kad\u0131ndan, Artemis yanl\u0131s\u0131 bir ki\u015fiden vs. s\u00f6z edilmemektedir; ayette Pavlus son derece anla\u015f\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesine izin verilmedi\u011fini \u00f6\u011fretmektedir.<\/p>\n<p><em>2. \u0130ddia #2: \u201cSessiz ve Uysal Olmak Farkl\u0131 bir Anlam \u0130\u00e7eriyor.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Pavlus\u2019un s\u00f6zlerine ili\u015fkin ikinci iddia da ayette ge\u00e7en, \u201cs\u00fck\u00fbnet\u201d ve \u201cuysall\u0131k\u201d kelimelerinin asl\u0131nda tamamen susma anlam\u0131na gelmedi\u011fidir. Burada kullan\u0131lan Grek\u00e7e kelime \u201c\u1f21\u03c3\u03c5\u03c7\u03af\u03b1\u201d (hesukhia) kelimesidir ve \u201cdinginlik\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a> Ba\u015fka bir deyi\u015fle, kad\u0131nlar\u0131n tamamen sessiz olmas\u0131 ve halk dilinde ifade edecek olursak \u201cg\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131\u201d gibi bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir. Pavlus\u2019un zaten bu ayetteki vurgusu kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesi de\u011fil, \u00f6\u011frenmeleridir. Kad\u0131nlar kimden \u00f6\u011frenecekti? Elbette, kilise past\u00f6r\u00fcnden \/ ihtiyar\u0131ndan. \u00d6\u011frenmeleri nas\u0131l olmal\u0131 sorusuna da Pavlus, dingin, uysal ve tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir \u015fekilde olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretiyor. Zira, burada \u201cuysal\u201d olarak terc\u00fcme edilen Grek\u00e7e kelime \u201c\u1f51\u03c0\u03bf\u03c4\u03ac\u03c3\u03c3\u03c9\u201d (<em>hupotasso<\/em>) kelimesidir.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/p>\n<p>Ba\u015fka bir deyi\u015fle, evet, Pavlus burada kad\u0131nlar\u0131n tamamen sessiz olmalar\u0131n\u0131 de\u011fil, gerekti\u011finde soru sorabileceklerini, fakat bunu yaparken kilise past\u00f6r\u00fcne tabi olmu\u015f bir bi\u00e7imde ve dinginlikle yapmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemektedir. Yani, ayette bahsi ge\u00e7en \u015fey \u00f6\u011fretmek de\u011fil, \u00f6\u011frenmektir.<\/p>\n<p><em>3. \u0130ddia #3: \u201c\u0130zin Vermiyorum\u201d ifadesi, Evrensel bir Yasak Anlam\u0131na Gelmez.\u201d<\/em><\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc iddia, 12.ayette Pavlus\u2019un \u201cKad\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmesine izin vermiyorum\u201d s\u00f6zleriyle ilgilidir. \u0130ddiaya g\u00f6re Pavlus\u2019un burada kulland\u0131\u011f\u0131 Grek\u00e7e kelime olan \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>), evrensel bir emir de\u011fil, ancak \u201cbelirli bir olay, s\u00fcre\u00e7 veya istisna i\u00e7in ge\u00e7erli olan bir izin ve m\u00fcsaade anlam\u0131nda\u201d<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a> kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu nedenle, \u201cPavlus\u2019un evrensel bir yasak getirmekten ziyade oradaki duruma has bir k\u0131s\u0131tlama getirdi\u011fi sonucuna varmak gerekir.\u201d<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer bu bir emir olsayd\u0131, Pavlus\u2019un \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>) kelimesi yerine \u03c0\u03b1\u03c1\u03b1\u03b3\u03b3\u03b5\u0301\u03bb\u03bb\u03c9 (<em>paraggello<\/em>) yani emretmek ve g\u00f6revlendirmek anlam\u0131na gelen kelimeyi kullanmas\u0131 gerekirdi.<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a><\/p>\n<p>Ayetteki s\u00f6zlerin evrensel bir yasak anlam\u0131na gelip gelmedi\u011fini tart\u0131\u015fmadan \u00f6nce, arg\u00fcmanla kullan\u0131lan iki Grek\u00e7e kelimenin anlamlar\u0131n\u0131 incelemek yerinde olacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc kelimenin anlam\u0131 ve ba\u011flam t\u00fcm sorunu ortadan kald\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle, 12. ayette kullan\u0131lm\u015f olan \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>) kelimesinin anlam\u0131 \u201cm\u00fcsaade etmek, izin vermek\u201d<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a> ve \u201ckarar verme g\u00fcc\u00fc, yetki\u201d<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a> olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. \u2018Kimileri \u201cm\u00fcsaade etmek\u201d diye a\u00e7\u0131klarken, di\u011ferleri neden \u201cyetki\u201d ve \u201ckarar verme g\u00fcc\u00fc\u201d olarak terc\u00fcme etsin ki?\u2019 diye soranlar olacakt\u0131r. Bu sorunun cevab\u0131, \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>) kelimesinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayetlerde sakl\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a> Bu kelimenin ge\u00e7ti\u011fi ayetlerin hemen hemen t\u00fcm\u00fcnde, m\u00fcsaade eden ki\u015fi Tanr\u0131\u2019d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Markos 5:13\u2019te Rabbimiz \u0130sa, cinlerin domuzlara girmesine \u201cizin vermi\u015ftir.\u201d Ayr\u0131ca \u0130braniler 6:3\u2019te de \u201cTanr\u0131 izin verirse, bunu yapaca\u011f\u0131z\u201d denmektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, buradaki \u201cm\u00fcsaade etme\u201d yetkisi, \u00f6ylesine s\u0131radan bir yetki de\u011fil, \u00fcst\u00fcn bir yetkidir, kraliyet yetkisidir, ilahi bir yetkidir. \u0130zni veren ki\u015fi kendisinin sahip oldu\u011fu konumu ve yetkiyi kullanarak m\u00fcsaade etmektedir. Yani Pavlus\u2019un \u201cizin vermiyorum\u201d demesindeki as\u0131l sebep, \u201cNe yaparsan\u0131z yap\u0131n\u201d tarz\u0131ndaki bir vurdumduymazl\u0131k de\u011fil, tam tersine Tanr\u0131sal bir g\u00fcce, yani el\u00e7isel otoriteye dayanan bir emirdi. Pavlus\u2019un Timoteos\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 ilk mektubun ana konusu kiliseye \u00e7ekid\u00fczen vermesi ve onu sahte \u00f6\u011fretilerden temizlemesi ve korumas\u0131yd\u0131. Timoteos\u2019un \u00e7abalar\u0131 da (o kilisenin \u00f6nderi olarak) verilen g\u00f6revi yerine getirmekti; fakat Timoteos ne kadar sad\u0131k kal\u0131rsa kals\u0131n, sahte \u00f6\u011fretiler illa bir \u015fekilde kiliseye s\u0131zmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131 \u2013 yani bunun mutlak tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131kt\u0131. Bu y\u00fczden Pavlus el\u00e7isel yetkisini kullanarak ve ayn\u0131 zamanda Timoteos\u2019un \u00f6nderli\u011fini ala\u015fa\u011f\u0131 etmeyerek kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesine izin vermemi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc buradaki mesele kilise i\u00e7i bir meseleydi ve yetki Pavlus taraf\u0131ndan Timoteos\u2019a verilmi\u015fti. Ayr\u0131ca, Katolik ve Ortodoks arkada\u015flar\u0131n kabul ettikleri Deuterokanonik metinlerin de Grek\u00e7e yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu metinler, Protestanlar taraf\u0131ndan ilahi esin sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f eserler olarak kabul edilmeseler de metnin orijinal dilinin Grek\u00e7e olmas\u0131, ondan \u00f6rnek kullanmama f\u0131rsat yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, 2.Makabeler 13:14\u2019te \u015f\u00f6yle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cSonucu Yaratan&#8217;a b\u0131rak\u0131p ordusunu Modin yak\u0131n\u0131nda durdurdu. Askerlerinden y\u00fcreklilikle \u00f6l\u00fcnceye dek sava\u015fmalar\u0131n\u0131 istedi. Yasalar, tap\u0131nak, kent, \u00fclkeleri ve ya\u015fam bi\u00e7imleri i\u00e7in sava\u015fmalar\u0131n\u0131 istedi<em>.<\/em>\u201d<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a> Bu c\u00fcmleye dikkat edelim, \u00e7\u00fcnk\u00fc burada Yahuda, askerlerinden, Yahudilere kar\u015f\u0131 \u201cakl\u0131nda barbarca tasar\u0131lar\u201d olan krala kar\u015f\u0131 sava\u015fmalar\u0131n\u0131 istedi. Askerlerden, t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle m\u00fccadele etmelerini istedi. \u015eimdi buradaki \u201cistedi\u201d kelimesi de \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>) kelimesidir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, askerlerden t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle sava\u015fmalar\u0131 istendi ve bu istek bir kral\u0131n iste\u011fiydi; bir \u00f6neri de\u011fildi.<\/p>\n<p>Bu konuda daha verilebilecek bir\u00e7ok \u00f6rnek olsa da son \u00f6rnek olarak kullanmak istedi\u011fim ayet Ester 9:14 ayetidir. Eski Antla\u015fma\u2019n\u0131n Grek\u00e7e terc\u00fcmesi olan Septuaginta\u2019da ge\u00e7en kelime yine \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>) kelimesidir ve \u201cbuyurdu\u201d diye terc\u00fcme edilmektedir. Alternatif olarak ayetteki kelimeyi \u201cm\u00fcsaade etti\u201d veya \u201cizin verdi\u201d olarak da terc\u00fcme edebiliriz ancak i\u00e7erdi\u011fi anlam kesinlikle de\u011fi\u015fmeyecektir. Kral, ne kadar yumu\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa \u00e7al\u0131\u015f\u0131ls\u0131n, kendi kraliyet yetkisiyle bir \u015feylerin olup olmamas\u0131na m\u00fcsaade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Fakat her \u015fey bir yana; ortada apa\u00e7\u0131k bir yasak varken, \u00fcstelik yasa\u011f\u0131 koyan, Kutsal Ruh taraf\u0131ndan esinlenmi\u015f ve kesinlikle kendi fani d\u00fc\u015f\u00fcncelerini i\u00e7ine katmam\u0131\u015f, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck Tanr\u0131\u2019dan her t\u00fcrl\u00fc izni ve yasa\u011f\u0131 koyma yetkisine sahip bir el\u00e7i buyurdu\u011funa g\u00f6re, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde vaizlik, rahiplik veya past\u00f6rl\u00fck yapan kad\u0131nlar bu yetkiyi neye dayanarak al\u0131yorlar? Belki de Pavlus\u2019un \u201cizin vermiyorum\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc, duruma dayal\u0131 bir emir veya d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131na g\u00f6re verilmi\u015f bir s\u00f6z olarak alg\u0131l\u0131yorlard\u0131r. B\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce asla kabul edilemez olsa da ona \u015fimdi de\u011fil, biraz sonra de\u011finece\u011fim.<\/p>\n<p>Gelelim ikinci kelime olan \u03c0\u03b1\u03c1\u03b1\u03b3\u03b3\u03ad\u03bb\u03bb\u03c9 (<em>paraggello<\/em>) kelimesine. Bu kelimeyi Pavlus, Timoteos\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta da birka\u00e7 kez kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a> Kelimenin anlam\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, birbirlerine yak\u0131n olduklar\u0131n\u0131 ve \u03c0\u03b1\u03c1\u03b1\u03b3\u03b3\u03ad\u03bb\u03bb\u03c9 (<em>paraggello<\/em>) kelimesinin de \u201ctembihlemek,\u201d \u201c\u00f6\u011f\u00fctlemek\u201d ve \u201cbuyurmak\u201d gibi anlamlara geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Hatta daha teknik anlamlara bakacak olursak bu kelime \u201cbuyurmak,\u201d \u201c\u00e7a\u011f\u0131rmak,\u201d \u201cg\u00f6revlendirmek,\u201d \u201cbildiri olarak iletmek\u201d anlamlar\u0131na gelmektedir.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a> Ba\u015fka bir deyi\u015fle iki kelimenin de anlam\u0131 birbirlerine \u00e7ok benzemekle birlikte, alternatif olarak da kullan\u0131labilmektedirler \u2013 \u00f6zellikle e\u011fer i\u015f kilise y\u00f6netimi ve kararlar\u0131yla ilgiliyse. Yukar\u0131da bahsetti\u011fim gibi 1.Timoteos mektubunun ba\u011flam\u0131nda \u03b5\u0313\u03c0\u03b9\u03c4\u03c1\u03b5\u0301\u03c0\u03c9 (<em>hepitrepo<\/em>) kelimesi el\u00e7isel yetkiyle bir yasa\u011f\u0131 ifade ederken, \u03c0\u03b1\u03c1\u03b1\u03b3\u03b3\u03ad\u03bb\u03bb\u03c9 (<em>paraggello<\/em>) genel anlamda bir yasak anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>Buradan varaca\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7 basittir; Timoteos\u2019un \u00f6nderlik etti\u011fi kilisede sahte \u00f6\u011fretilere kap\u0131larak, yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenini hi\u00e7e sayarak vaaz etme giri\u015fiminde bulunan kad\u0131nlar olacak ki, Pavlus onlar\u0131n bu giri\u015fimlerine izin vermedi\u011fini veya m\u00fcsaade etmedi\u011fini bildiriyor. Daha ne kadar a\u00e7\u0131k konu\u015fabilir ki?<\/p>\n<p><em>4. \u0130ddia #4: Egemen olma fikri, patronluk taslamak demektir.<\/em><\/p>\n<p>El\u00e7i Pavlus, Kutsal Ruh\u2019un esini ile kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesine, yani \u201cerke\u011fe egemen olmas\u0131na izin vermiyorum\u201d demi\u015ftir (2:12). S\u0131radan bir Hristiyan bunu okudu\u011funda muhtemelen anlayaca\u011f\u0131 \u015fey kad\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmesinin, erke\u011fe egemen olmak anlam\u0131na geldi\u011fidir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz liberal ve feminist teologlar\u0131 buradaki \u201cegemen olma\u201d ifadesinin asl\u0131nda \u201cpatronluk taslama\u201d anlam\u0131na geldi\u011fini ve Pavlus\u2019un ger\u00e7ekte \u00f6\u011fretmeye de\u011fil, kibirli tutum sergilemeyi yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyorlar.<\/p>\n<p>Bu tarz savunmalar\u0131n arkas\u0131nda yatan sebebi yaz\u0131n\u0131n sonunda daha etrafl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m; bu nedenle, \u015fimdilik bu konuya de\u011finmeden arg\u00fcmana odaklanmak do\u011fru olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>\u0130ddiaya g\u00f6re, Pavlus\u2019un kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu Grek\u00e7e kelime olan \u03b1\u03c5\u0313\u03b8\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03b9\u0342\u03bd (<em>authentein<\/em>) kelimesi, Kutsal Kitap\u2019\u0131n hi\u00e7bir yerinde ge\u00e7memesine ra\u011fmen, \u00f6zellikle bu ayette kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, burada \u00f6zel bir anlam i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in Pavlus b\u00f6yle yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr; \u015f\u00f6yle ki \u03b1\u03c5\u0313\u03b8\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03b9\u0342\u03bd (<em>authentein<\/em>) kelimesi \u201cKullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka metinlerde \u00e7o\u011funlukla olumsuz anlamda, zorbaca g\u00fc\u00e7 kullanma ya da birinin kayna\u011f\u0131\/\u00f6nc\u00fcs\u00fc\/asl\u0131 olma anlam\u0131 i\u00e7eren bir ifadedir.\u201d<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a> \u0130ddian\u0131n desteklenmesi i\u00e7in ise kullan\u0131lan bir di\u011fer referans da Alt\u0131n A\u011f\u0131zl\u0131 Yuhanna\u2019n\u0131n (veya \u0130oannis Hrisostomos\u2019un), Koloseliler 3:19 ayeti \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 yorumdur. Hrisostomos, Koloseliler 3:19\u2019daki \u201cEy kocalar, kar\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 sevin. Onlara sert davranmay\u0131n\u201d s\u00f6zlerine \u201cerkekler kad\u0131nlara \u2018<em>authenteo<\/em>\u2019 olmas\u0131n\u201d \u015feklinde yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u2013 iddiaya g\u00f6re \u2013 bu kelime zorbaca bir egemenlik anlam\u0131na gelmektedir ve b\u00f6ylesi bir egemenlik hem erke\u011fe hem de kad\u0131na yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ben Hrisostomos\u2019un yorumunu inceledi\u011fimde, onun Koloseliler 3:19 ayetine yapt\u0131\u011f\u0131 yorumundaki \u0130ngilizce kelimenin \u201cdespot\u201d oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Hrisostomos\u2019un yorumunu daha da a\u00e7acak olursak, \u015f\u00f6yle bir ifade kullan\u0131yor: \u201cBu nedenle, kar\u0131n\u0131z size tabi oldu\u011fu i\u00e7in despot\u00e7a davranmay\u0131n; kocan seni sevdi\u011fi i\u00e7in de b\u00f6b\u00fcrlenme.\u201d G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Hrisostomos hem kad\u0131na hem de adama \u00f6\u011f\u00fct veriyor. Yani erke\u011fin kad\u0131na zorbaca davranmaya hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi (bu her t\u00fcrl\u00fc istismar\u0131 da i\u00e7eriyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum) kad\u0131n\u0131n da 1.Timoteos 2:12\u2019de belirtildi\u011fi \u00fczere erke\u011fe zorbaca davranmaya hakk\u0131 yoktur. Ancak bu konuya biraz sonra tekrar de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n<p>Ancak iddia sahipleri, bu kelimenin yaln\u0131zca bir kez kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131, elbette dikkat \u00e7ekici bir unsur olarak nitelendiriyorlar ve bir nevi hakl\u0131lar. Neden \u00f6zellikle o kelime? Ba\u015fka bir\u00e7ok kelime de alternatif olarak kullan\u0131labilirken, Kutsal Ruh\u2019un \u00f6zellikle o kelimeyi kulland\u0131rtmas\u0131 ilgin\u00e7tir. <em>Authent\u00e9\u014d<\/em> kelimesini inceledi\u011fimizde baz\u0131 dikkat \u00e7ekici \u015feyler buluruz. Bunlardan bir tanesi, antik Yunancada \u201cbir i\u015fi bizzat yapan; mutlak egemen; kendi eliyle \u00f6ld\u00fcren, katil; kendini \u00f6ld\u00fcren, intihar eden\u201d anlam\u0131na geldi\u011fidir.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> Elbette eski Yunanca\u2019daki anlam\u0131, belirli bir ba\u011flamda kullan\u0131lm\u0131\u015f olup, Yeni Antla\u015fma Grek\u00e7esi i\u00e7in bir kural olarak belirlenemez. Fakat bizlere en az\u0131ndan bir alternatif sunar.<\/p>\n<p>Hrisostomos, Koloseliler 3:19 \u00fczerine yapm\u0131\u015f oldu\u011fu yorumda, <em>authent\u00e9\u014d<\/em> kelimesini \u201cdespot\u201d \u015feklinde kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Liberal ve (veya) feminist teologlar da bunu patronluk taslama olarak yorumlam\u0131\u015flard\u0131r. Ne var ki, Kutsal Kitap\u2019ta defalarca kullan\u0131lan bir ba\u015fka kelime de \u03b4\u03b5\u03c3\u03c0\u03cc\u03c4\u03b7\u03c2 (<em>despotes<\/em>) kelimesidir. Bu kelime yaln\u0131zca Tanr\u0131 i\u00e7in de\u011fil, ancak birka\u00e7 kez de insanlar i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anlam a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde de bu kelimenin anlamlar\u0131 \u015f\u00f6yledir: \u201cefendi,\u201d<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a> \u201ck\u00f6lelerin sahibi,\u201d<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a> \u201cs\u0131n\u0131rs\u0131z yetki g\u00fc\u00e7 ve mutlak hakimiyet.\u201d<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a> Antik d\u00f6nemde efendilerin, k\u00f6leleri \u00fczerindeki haklar\u0131 mutlakt\u0131; k\u00f6leler sat\u0131l\u0131rd\u0131, al\u0131n\u0131rd\u0131, d\u00f6v\u00fcl\u00fcrd\u00fc, cezaland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131 ve hatta \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Ba\u015fka bir deyi\u015fle k\u00f6le, efendisinin mal\u0131yd\u0131 \u2013 efendisine aitti. E\u011fer el\u00e7i, kilisede vaaz verecek veya \u00f6\u011fretecek ki\u015filerin \u201cpatronluk taslamamas\u0131n\u0131\u201d buyuruyor olsayd\u0131, burada kesinlikle kullanaca\u011f\u0131 kelime \u03b4\u03b5\u03c3\u03c0\u03cc\u03c4\u03b7\u03c2 (<em>despotes<\/em>) olacakt\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kelime mutlak hakimiyet anlam\u0131na gelir ve ku\u015fkusuz, kilise \u00f6nderlerinin veya past\u00f6rlerinin, cemaat \u00fczerinde mutlak hakimiyeti yoktur. B\u00f6ylelikle, iddia sahiplerinin tezi de do\u011frulanm\u0131\u015f olurdu.<\/p>\n<p>Fakat Pavlus\u2019un Ruh vas\u0131tas\u0131yla burada kulland\u0131\u011f\u0131 kelime \u03b4\u03b5\u03c3\u03c0\u03cc\u03c4\u03b7\u03c2 (<em>despotes<\/em>) de\u011fil, \u03b1\u03c5\u0313\u03b8\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03b9\u0342\u03bd (<em>authentein<\/em>) kelimesidir. Bu kelime, \u201c\u00fczerinde egemen olma,\u201d<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a> \u201ckendi yetkisine g\u00f6re hareket eden kimse,\u201d<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a> veya kelimesi kelimesine d\u00fcz bir \u015fekilde terc\u00fcme edecek olursak \u201ckendi kendine atanm\u0131\u015f\u201d anlam\u0131na gelmektedir. Hal b\u00f6yleyken Pavlus\u2019un ne s\u00f6ylemek istedi\u011fi apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. Pavlus burada kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmemelerini buyuruyor ve \u015fayet \u00f6\u011fretmeye kalk\u0131\u015f\u0131rlarsa bunu ba\u015flar\u0131na buyruk bir \u015fekilde, ilahi yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenine ayk\u0131r\u0131 olarak yapacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, e\u011fer bir kad\u0131n past\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan eder ve dolay\u0131s\u0131yla Tanr\u0131sal yetkiye g\u00f6re de\u011fil, ancak kendi yetkisine g\u00f6re hareket etmeye kalkarsa, erke\u011fin onun \u00fczerindeki yetkisini gasp etmi\u015f ve Tanr\u0131sal buyru\u011fu hi\u00e7e saym\u0131\u015f olur. Pavlus\u2019un Timoteos\u2019a yazm\u0131\u015f oldu\u011fu mektup onu sadece yanl\u0131\u015f \u00f6\u011fretilere kar\u015f\u0131 uyarmak de\u011fil, ancak kilise d\u00fczenini belirlemektir: \u201cger\u00e7e\u011fin dire\u011fi ve dayana\u011f\u0131 olan Tanr\u0131&#8217;n\u0131n ev halk\u0131 aras\u0131nda, yani ya\u015fayan Tanr\u0131&#8217;n\u0131n toplulu\u011funda nas\u0131l davranmak gerekti\u011fini bilesin diye sana bunlar\u0131 yaz\u0131yorum\u201d (1.Timoteos 3:15). Ayetteki \u201c\u03b1\u03c5\u0313\u03b8\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03b9\u0342\u03bd\u201d (<em>authentein<\/em>) kelimesini ba\u015fka bir yerde despotluk olarak kullanan Hrisostomos bile bu ayet hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201c[Pavlus] sessizlikten, edepten, tevazudan bahsediyordu, bu y\u00fczden onlar\u0131n kilisede konu\u015fmamalar\u0131n\u0131, t\u00fcm konu\u015fmalara son vermelerini s\u00f6yl\u00fcyor ve \u2018\u00f6\u011fretmesinler, ancak \u00f6\u011frenen kesimde olsunlar\u2019 diye de buyuruyor.\u201d<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a><\/p>\n<p>K\u0131saca \u00f6zetlemek gerekirse, ayetteki \u03b1\u03c5\u0313\u03b8\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03b9\u0342\u03bd (<em>authentein<\/em>) kelimesinin zorbal\u0131k anlam\u0131na geldi\u011fini ve bu nedenle Pavlus\u2019un kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmelerini de\u011fil, ancak zorbal\u0131\u011f\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buyuran feminist teologlar ciddi bir yan\u0131lg\u0131 i\u00e7erisindedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Pavlus burada tam olarak kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmemelerini ve \u00f6\u011fretmelerinin, erke\u011fin onlar \u00fczerindeki ilahi yarat\u0131l\u0131\u015f yetkisinin gasp edildi\u011fi anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu nedenle, kad\u0131nlar\u0131n kilise ibadeti s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011fretmemeleri ve erke\u011fe egemen olmamalar\u0131 gerekmektedir. Bu belirli bir mezhebin veya felsefenin \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil, ancak Tanr\u0131\u2019n\u0131n emridir.<\/p>\n<p><em>5. \u0130ddia #5: Do\u011fum yapmak, putperest inan\u00e7lar taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015f olup, Pavlus\u2019un bu s\u00f6z\u00fc o inanc\u0131 y\u0131kmak amac\u0131yla s\u00f6ylenmi\u015fti. <\/em><\/p>\n<p>Yaz\u0131s\u0131n\u0131n 10. sayfas\u0131nda Akp\u0131nar, ilgin\u00e7 bir noktaya de\u011finmektedir. Akp\u0131nar\u2019a g\u00f6re Pavlus\u2019un birinci b\u00f6l\u00fcmden itibaren bir\u00e7ok yerde kad\u0131nlardan (\u00e7o\u011ful) bahsetmesi, ancak sonra 12. ayette tek bir kad\u0131ndan (tekil) bahsetmesi \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, yine Akp\u0131nar\u2019a g\u00f6re, Pavlus burada \u00f6zel kategorideki kad\u0131nlardan, yani Artemis inanc\u0131ndaki \u00f6\u011fretileri hen\u00fcz b\u0131rakamam\u0131\u015f ki\u015filerden s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n<p>Ben bu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer durum Akp\u0131nar\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi olmu\u015f olsayd\u0131, Pavlus Artemis k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden gelen kad\u0131nlar\u0131n erkeklere \u00f6\u011fretmemeleri, ancak o k\u00fclt\u00fcrden gelen kad\u0131nlara \u00f6\u011fretebilecekleri anlam\u0131na gelirdi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle Pavlus, Artemis\u2019in sapk\u0131n dininin \u00f6\u011fretilerini \u201cerke\u011fe \u00f6\u011fretilmesine\u201d izin vermiyor, ancak \u201ckad\u0131nlara \u00f6\u011fretmesine\u201d izin veriyor olurdu \u2013 ki bu da tutarl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Pavlus \u00f6zellikle cinsiyete dayal\u0131 bir ifade (erkekler) kullanarak, buradaki yetki meselesine de\u011finiyor: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nce \u00c2dem, sonra Havva yarat\u0131ld\u0131\u2026\u201d (2:13). Demek ki buradaki sorun \u00f6zellikle Artemis yanl\u0131s\u0131 sahte \u00f6\u011fretileri bar\u0131nd\u0131ran kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesi de\u011fil, ancak genel olarak kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmemesidir. B\u00f6ylelikle Pavlus, kad\u0131nlar\u0131n kilisede \u00f6\u011fretebileceklerine dair sahte \u00f6\u011fretiyi \u00e7\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f oluyor; hatta Artemis yanl\u0131s\u0131 putperest (kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki yetkisel durumu hi\u00e7e sayan) d\u00fczeni kilise i\u00e7erisine getiren insanlar\u0131 azarl\u0131yor ve dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesine de izin vermiyor.<\/p>\n<p>Gelgelelim do\u011fum yap\u0131p kurtulma meselesine. Pavlus\u2019un 13, 14 ve 15 ayetlerinde yarat\u0131l\u0131\u015f hikayesine (veya d\u00fczenine) i\u015faret etti\u011fi apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. Pavlus, \u00f6ncelikle erke\u011fin yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ard\u0131ndan kad\u0131n\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, Yarat\u0131l\u0131\u015f kitab\u0131n\u0131n ilk iki b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6nderme yapmaktad\u0131r. Peki, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n kad\u0131nlar\u0131n \u00f6\u011fretmesiyle ne alakas\u0131 var? Tanr\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta erke\u011fi ve kad\u0131n\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131nda erke\u011fi kad\u0131na egemen k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ku\u015fkusuz bu egemenlik bask\u0131c\u0131, duygusuz, k\u00f6t\u00fc, \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 ve istismarc\u0131 bir egemenlik de\u011fildi ve asla olmad\u0131. Tanr\u0131, kad\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu erke\u011fe vermi\u015ftir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz feminizminin savundu\u011funun aksine kad\u0131n ve erkek ayn\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Pavlus, Tanr\u0131\u2019n\u0131n emrini keyfi olarak de\u011fil, ancak yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenine uygun bir bi\u00e7imde buyurmaktad\u0131r. Okudu\u011fumuz b\u00f6l\u00fcm\u00fcn 13. ayetinde el\u00e7i s\u00f6zlerini nereye dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eder: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nce \u00c2dem, sonra Havva yarat\u0131ld\u0131; aldat\u0131lan da \u00c2dem de\u011fildi, kad\u0131n aldat\u0131l\u0131p su\u00e7 i\u015fledi.\u201d Pavlus burada, kad\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmesine izin vermeyi\u015fi i\u00e7in iki sebep sunmaktad\u0131r: (1) erkek kad\u0131ndan \u00f6nce yarat\u0131ld\u0131, (2) \u00f6nce kad\u0131n g\u00fcnah i\u015fledi. \u0130lk sebep, d\u00fcnyada hen\u00fcz g\u00fcnah gelmeden \u00f6nce konulmu\u015f olan bir d\u00fczendi. Erkek Tanr\u0131\u2019n\u0131n benzerli\u011finde yarat\u0131ld\u0131 ve daha sonra yine Tanr\u0131\u2019n\u0131n benzerli\u011finde olan kad\u0131n, erkekten yarat\u0131ld\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, kad\u0131n erkekten kaynakland\u0131, ondan yarat\u0131ld\u0131. Birbirleri i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f olan erkek ile kad\u0131n\u0131n birlikte olmas\u0131, bu nedenle do\u011fru ve iyidir. Ancak Pavlus, yaln\u0131zca yarat\u0131l\u0131\u015f s\u0131ralamas\u0131na dayanmadan, Eski Antla\u015fma\u2019daki bir ba\u015fka olaya da g\u00f6nderme yapmaktad\u0131r. Eski Antla\u015fma\u2019da, Yarat\u0131l\u0131\u015f kitab\u0131nda \u00c2dem ile Havva g\u00fcnah i\u015fledikten sonra Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u015fu s\u00f6zleri s\u00f6yledi\u011fini okuyoruz: \u201c\u00c7ocuk do\u011fururken sana \u00e7ok ac\u0131 \u00e7ektirece\u011fim&#8230; A\u011fr\u0131 \u00e7ekerek do\u011fum yapacaks\u0131n. Kocana istek duyacaks\u0131n, seni o y\u00f6netecek\u201d (Yar. 3:16). Yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczeni, g\u00fcnahtan dolay\u0131 bozuldu ve Tanr\u0131, erke\u011fin kad\u0131na egemen olmas\u0131na, kad\u0131n\u0131n ise erkek taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesine karar verdi.<\/p>\n<p>Hrisostomos Yarat\u0131l\u0131\u015f 3:16 ayetini, Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6zlerini mealen aktararak \u015f\u00f6yle yorumlam\u0131\u015ft\u0131r: \u201c&#8230;\u015fimdi seni ileride ona tabi k\u0131l\u0131yorum ve onun efendili\u011fini tan\u0131man i\u00e7in onu efendin olarak tayin ediyorum ve y\u00f6netmeyi bilmedi\u011fin i\u00e7in nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fini iyi \u00f6\u011fren.\u201d<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p>Bunu hazmetmek, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz feministleri i\u00e7in \u00e7ok zor olsa da Tanr\u0131 b\u00f6yle buyurmu\u015ftur. Yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm erkekler yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm kad\u0131nlardan daha m\u0131 ak\u0131ll\u0131? Kad\u0131nlar, erkeklerden daha m\u0131 yeteneksiz? Elbette hay\u0131r. Mesele \u015fu ki, buradaki d\u00fczen ak\u0131l, zek\u00e2, beceri veya benzeri niteliklere g\u00f6re kurulmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, kad\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnah\u0131 i\u015flemesi, Tanr\u0131\u2019n\u0131n b\u00f6yle buyurmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Tanr\u0131 hata m\u0131 yapt\u0131? Ha\u015fa! Peki, b\u00f6yle buyurmas\u0131 kad\u0131nlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 veya onlar\u0131 ezdi\u011fi anlam\u0131na m\u0131 gelir? Kesinlikle hay\u0131r. Tanr\u0131, g\u00fc\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n ve kaosun ya\u015fanaca\u011f\u0131 bir d\u00fczen de\u011fil, ancak kad\u0131n\u0131n erkek taraf\u0131ndan y\u00f6netilece\u011fi bir d\u00fczen kurmay\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fcnyaya g\u00fcnah girmemi\u015f olsayd\u0131, bu mevzular hi\u00e7 konu\u015fulmam\u0131\u015f olacakt\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenine itaat devam edecekti. Ancak d\u00fcnyaya g\u00fcnah girdi\u011fi i\u00e7in erkekler de kendilerine verilen y\u00f6netme g\u00f6revini istismar ediyor, kad\u0131nlar da istismar edilmeseler bile Tanr\u0131\u2019n\u0131n kendileri i\u00e7in \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu yoldan saparak isyan etmeye devam ediyorlar.<\/p>\n<p>Metnimize d\u00f6necek olursak, el\u00e7i Pavlus buradaki \u201cdo\u011fum yap\u0131p kurtulma\u201d konusunu iki a\u00e7\u0131dan ele almaktad\u0131r: (1) yarat\u0131l\u0131\u015f, Havva ve Meryem ba\u011flant\u0131s\u0131 ve (2) sahte \u00f6\u011fretilere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p kad\u0131nlar\u0131n kurtulabilece\u011fini vurgulamas\u0131.<\/p>\n<p>Pavlus metinde \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczeninden bahseder ve kulland\u0131\u011f\u0131 \u201ckad\u0131n\u201d (tekil) ifadesini Havva\u2019y\u0131 kastederek vurgular. Evet, kad\u0131n do\u011fum yap\u0131p kurtulacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc Havva\u2019ya d\u00fc\u015f\u00fc\u015ften sonra verilmi\u015f olan b\u00fcy\u00fck vaat bu y\u00f6ndeydi: \u201c<em>Seninle kad\u0131n\u0131, onun soyuyla senin soyunu birbirinize d\u00fc\u015fman edece\u011fim. Onun soyu senin ba\u015f\u0131n\u0131 ezecek, sen onun topu\u011funa sald\u0131racaks\u0131n<\/em>\u201d (Yar. 3:15). \u015eeytan\u0131n ba\u015f\u0131, kad\u0131ndan do\u011facak olanla ezilecekti ve do\u011facak olan O Ki\u015fi, Kurtar\u0131c\u0131 olacakt\u0131. Meryem\u2019in ezgisindeki \u015fu s\u00f6zler, bizi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik etmelidir: \u201cCan\u0131m Rab&#8217;bi y\u00fcceltir; Ruhum, Kurtar\u0131c\u0131m Tanr\u0131 sayesinde sevin\u00e7le co\u015far\u2026 Atalar\u0131m\u0131za s\u00f6z verdi\u011fi gibi, \u0130brahim&#8217;e ve onun soyuna sonsuza dek Merhamet etmeyi unutmayarak Kulu \u0130srail&#8217;in yard\u0131m\u0131na yeti\u015fti\u201d (Luk. 1:46, 54). Mesih, t\u0131pk\u0131 Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z vermi\u015f oldu\u011fu gibi kad\u0131ndan do\u011fmu\u015ftur ve soyu da insani a\u00e7\u0131dan kad\u0131na dayanmaktad\u0131r. Kad\u0131n\u0131n do\u011furmu\u015f oldu\u011fu bizlere kurtulu\u015f sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r ve Meryem de s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu ezgide, y\u00fcceli\u011fi Tanr\u0131\u2019ya vermektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Havva\u2019ya (ve dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyaya) verilen vaat Meryem\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti ve Meryem\u2019den O\u011ful \u0130sa Mesih d\u00fcnyaya geldi. Bu da t\u00fcm se\u00e7ilmi\u015flere kurtulu\u015f sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan, Pavlus\u2019un 15. ayetin ba\u015f\u0131nda (Grek\u00e7ede) kulland\u0131\u011f\u0131 \u201c\u03c3\u03c9\u03b8\u03ae\u03c3\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9\u201d (<em>sothesetai<\/em>) kelimesidir. Bu kelime \u2013 T\u00fcrk\u00e7e \u00e7eviriden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere \u2013 ge\u00e7mi\u015f de\u011fil, gelecek zamand\u0131r; hatta gelecek zaman, bildirme kipli edilgen fiildir. Yani Pavlus genel olarak kad\u0131nlar\u0131n durumunu da yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenine ba\u011flayarak b\u00f6yle kullanm\u0131\u015ft\u0131r ve biliyoruz ki Pavlus\u2019un bu kullan\u0131m\u0131 Kutsal Ruh\u2019un iste\u011fi ile olmu\u015ftur. \u015e\u00f6yle ki Tanr\u0131\u2019n\u0131n Yarat\u0131l\u0131\u015f 3.b\u00f6l\u00fcmde vermi\u015f oldu\u011fu vaat t\u00fcm kad\u0131nlara sevin\u00e7 vermelidir \u00e7\u00fcnk\u00fc Pavlus, kad\u0131n\u0131n i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahtan dolay\u0131 kad\u0131n\u0131n erke\u011fe egemen olmamas\u0131 gerekti\u011fini ve do\u011fum yaparken b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ekece\u011fi ger\u00e7e\u011fini vurguluyor olsa da ayn\u0131 zamanda kad\u0131nlara bir m\u00fcjde de veriyor. O m\u00fcjde de kad\u0131nlar\u0131n kurtulabilece\u011fi ger\u00e7e\u011fidir. Kutsal Kitap\u2019\u0131n \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kad\u0131nlar\u0131n da erkeklerle birlikte kurtulup cennete gidece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131na ra\u011fmen baz\u0131 sapk\u0131n tarikatlar kendi \u00f6\u011fretilerini kilise i\u00e7erisine s\u0131zd\u0131rarak, kad\u0131nlar\u0131n kurtulamayacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretiyorlard\u0131. Tomas \u0130ncili isimli eser bu sapk\u0131n \u00f6\u011fretileri i\u00e7eren kitaplardan biridir. Yaz\u0131l\u0131\u015f tarihinin \u0130.S. 200-250 y\u0131llar\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6ylense de bu \u00f6\u011fretilerin Gnostikler aras\u0131nda daha \u00f6ncesinde yayg\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir.<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a> Tomas \u0130ncili, i\u00e7eri\u011fi bak\u0131m\u0131ndan ak\u0131l almaz derecede sa\u00e7ma \u00f6\u011fretiler i\u00e7ermektedir; ancak kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle had safhadad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki bu eserin 114. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0130sa\u2019n\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fi iddia edilir: \u201cZira erke\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fen her kad\u0131n cennetin krall\u0131\u011f\u0131na girecektir.\u201d<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a> Ba\u011flama bak\u0131lacak olursa \u0130sa\u2019n\u0131n burada Petrus ile tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, Petrus\u2019un kad\u0131nlar\u0131n ya\u015famaya haklar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesi \u00fczerine, \u0130sa\u2019n\u0131n o kad\u0131n\u0131 erke\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fidir. Hristiyan ilahiyat\u0131ndan \u00e7ok az haberi olan bir kimse bile bu \u00f6\u011fretilerin Kutsal Kitap\u2019a tamamen ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu anlayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>El\u00e7i Pavlus\u2019un ise 15. ayette s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi do\u011fum yap\u0131p kurtulma konusu, ku\u015fkusuz Havva\u2019n\u0131n ilk g\u00fcnah\u0131n\u0131n sonucu ile ilgilidir. \u0130lk \u00f6nce erkek, sonra kad\u0131n erkekten yarat\u0131ld\u0131 (1Ko. 11:8) ve buna ra\u011fmen g\u00fcnah\u0131 ilk i\u015fleyen de kad\u0131nd\u0131 (1Ti. 2:14); ayr\u0131ca erkek kad\u0131na ba\u015f olarak verildi (Efe. 5:23) ve dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131n erkek taraf\u0131ndan y\u00f6netilecekti (Yar. 3:16). Fakat Tanr\u0131\u2019n\u0131n l\u00fctfu ve merhametiyle, kad\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fu t\u00fcm cezalara ra\u011fmen (do\u011fum yaparken ac\u0131 \u00e7ekme cezas\u0131 da dahil olmak \u00fczere) Tanr\u0131 ona kurtulu\u015f yolunu sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Antik Yunan felsefeleri ve di\u011fer sapk\u0131n \u00f6\u011fretiler her ne derlerse desinler, kad\u0131nlar Tanr\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde asla lanetli de\u011fildirler. Kad\u0131nlar da t\u0131pk\u0131 erkekler gibi kurtulu\u015fa eri\u015febilir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cArt\u0131k ne Yahudi ne Grek, ne k\u00f6le ne \u00f6zg\u00fcr, ne erkek ne di\u015fi ayr\u0131m\u0131 var. Hepiniz Mesih \u0130sa&#8217;da birsiniz\u201d (Gal. 3:28). Bu, Tanr\u0131\u2019n\u0131n hem erke\u011fe hem de kad\u0131na sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bereket ve l\u00fctuftur \u00e7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131\u2019n\u0131n insanlar\u0131 kurtarma zorunlulu\u011fu yoktu. Tanr\u0131 her iki \u0131rk\u0131 da kurtarmaya karar vermekle, l\u00fctfunun ve sevgisinin ne kadar engin oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn yarat\u0131l\u0131\u015fa sergilemi\u015ftir. Bizler de bu l\u00fctuf i\u00e7in O\u2019na \u015f\u00fckretmeliyiz.<\/p>\n<p><strong>As\u0131l Problem Nerede?<\/strong><\/p>\n<p>Liberal veya liberalli\u011fe yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131k\u00e7a kulland\u0131klar\u0131 savlardan veya varsay\u0131mlardan birisi de Yeni Antla\u015fma\u2019daki baz\u0131 s\u00f6zde sert veya \u201ckad\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131\u201d veya modern \u00e7a\u011fa uymayan, \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan \u201cyobazl\u0131k\u201d olarak nitelendirilebilecek baz\u0131 buyruklar\u0131n, asl\u0131nda Tanr\u0131\u2019n\u0131n de\u011fil, Pavlus\u2019un d\u00fc\u015f\u00fcncesi oldu\u011fudur. Bu fikrin temel dayana\u011f\u0131 1.Korintliler 7:25 ve 40 ayetleridir. Pavlus\u2019un bahsi ge\u00e7en ayetlerde neden b\u00f6yle konu\u015ftu\u011funu ba\u015fka bir yaz\u0131da tart\u0131\u015fmak daha iyi olur \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yaz\u0131y\u0131 k\u0131sa tutmaya \u00e7al\u0131\u015fsam da uzad\u0131k\u00e7a uzad\u0131. Bir ba\u015fka s\u0131k kullan\u0131lan arg\u00fcmanlardan birisi de Yeni Antla\u015fma\u2019n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, k\u00fclt\u00fcre uygun \u015feyleri yasaklad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. \u0130lgin\u00e7tir, \u201cBu \u00e7a\u011f\u0131n gidi\u015fine uymay\u0131n\u201d (Rom. 12:2) diyen Pavlus, nas\u0131l olur da k\u00fclt\u00fcrel bazda yasaklar koyar? \u201cK\u00fclt\u00fcrel\u201d olarak nitelendirebilecek ba\u015fka hangi b\u00f6l\u00fcmler var Yeni Antla\u015fma\u2019da? Hangi buyruklar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel veya nihai oldu\u011funu belirleyen etken nedir? E\u011fer \u00f6yle b\u00f6l\u00fcmler varsa, o b\u00f6l\u00fcmleri y\u0131rt\u0131p atman\u0131n da bir zarar\u0131 olmaz de\u011fil mi? Hatta tersine, faydas\u0131 olur \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n da akl\u0131 kar\u0131\u015fmam\u0131\u015f olur. \u015eimdi bu c\u00fcmleleri okuyan birisi s\u00f6ylediklerimi \u00e7ok u\u00e7uk bulabilir; do\u011frudur. Fakat \u015funu da unutmamak laz\u0131m: e\u011fer Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcnde \u00e7e\u015fitli durumlara g\u00f6re buyruklar verildi\u011fine inan\u0131yorsan\u0131z, yukar\u0131da dedi\u011fimi yapmaman\u0131z i\u00e7in hi\u00e7bir sebep yok; arg\u00fcman\u0131n\u0131z\u0131n mant\u0131ksal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 budur.<\/p>\n<p>Sorudan fazla uzakla\u015fmadan cevaba ge\u00e7elim. K\u0131saca izahat getirmek gerekirse, insani do\u011fam\u0131z, Tanr\u0131\u2019n\u0131n S\u00f6z\u00fcnde ho\u015fumuza gitmeyen k\u0131s\u0131mlar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, buna kar\u015f\u0131 bir savunma geli\u015ftirir. Ki\u015finin geli\u015ftirdi\u011fi savunma kimi zaman ge\u00e7ici olsa da \u00e7evresel ve g\u00fcnah\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu fakt\u00f6rler bu savunmay\u0131 kal\u0131c\u0131 yapar. Unutmamak gerekir ki, Kutsal Kitap\u2019\u0131 anlamak \u2013 genel i\u00e7erik olarak \u2013 zor de\u011fildir; as\u0131l zor olan, onu hazmetmektir. \u0130nsan tabiat\u0131 her f\u0131rsatta Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlardan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve bunu yapmak i\u00e7in ak\u0131l almaz y\u00f6ntemlere ba\u015fvurabilir. Eski Antla\u015fma d\u00f6nemlerinden beri insanlar Kutsal Yaz\u0131lar d\u0131\u015f\u0131nda yeni kaynaklar \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f (gelenekler, ilahi mertebeye y\u00fckseltilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yorumlar, kons\u00fcller vs.) ve kendi \u00e7aplar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015flard\u0131r; fakat ne olursa olsun son s\u00f6z yine de Rabbin olmu\u015ftur. 21. y\u00fczy\u0131lda da Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n buyru\u011fundan kurtulma \u00e7abalar\u0131 devam etmektedir ve art\u0131k \u201ch\u00fcmanistik\u201d fakt\u00f6rler de i\u015fin i\u00e7ine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fcmanizm \u2013 yani insan\u0131n en \u00fcst\u00fcn de\u011fer oldu\u011fu fikri \u2013 kilise i\u00e7erisinde y\u00fckselmeye devam etmekte ve y\u00fccelik art\u0131k Tanr\u0131\u2019ya de\u011fil, insana verilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n duygular\u0131, ge\u00e7mi\u015fi, arzular\u0131, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve haklar\u0131, Tanr\u0131\u2019n\u0131n haklar\u0131n\u0131n ve taleplerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. G\u00fcnah\u0131n korkun\u00e7lu\u011fundan, t\u00f6vbeden, de\u011fi\u015fimden ve son yarg\u0131 g\u00fcn\u00fcnden \u00e7ok az insan bahsetmektedir. \u201cYarg\u0131lama ki yarg\u0131lanmayas\u0131n\u201d ayeti, ba\u011flam\u0131ndan hunharca kopar\u0131larak a\u011f\u0131zlarda sak\u0131z olmu\u015f durumdad\u0131r. Ba\u015fka bir \u015fekilde ifade edecek olursak, Kutsal Yaz\u0131lara uymak bir yana, \u201cHerkes kendi g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131\u201d yapmaktad\u0131r (Hak. 21:25). Zira as\u0131l mesele asla teolojik farkl\u0131l\u0131k de\u011fil, ancak metafiziksel bir isyand\u0131r.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n past\u00f6r veya kilise ihtiyar\u0131 olmas\u0131 durumu i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey ge\u00e7erlidir. Y\u00fczy\u0131llar boyunca ara s\u0131ra kendisini g\u00f6steren feminizm ak\u0131m\u0131, ku\u015fkusuz 21. y\u00fczy\u0131lda pik noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n ezildi\u011fi, d\u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve haklar\u0131n\u0131n yenildi\u011fini savunan feminizm felsefesi, art\u0131k erkeklerle e\u015fit olmak istediklerini ifade etmektedir. Kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi kavgas\u0131n\u0131n tarih\u00e7esine bu yaz\u0131da de\u011finmeyece\u011fim, ancak feminizmin kesinlikle kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 bir felsefe oldu\u011funu s\u00f6ylemek zorunday\u0131m. Feminizm, kad\u0131n\u0131n feminenli\u011fini elinden s\u00f6k\u00fcp alarak, onu kar\u015f\u0131 cinsin mask\u00fclen bi\u00e7imine b\u00fcr\u00fcmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi bir yana, kad\u0131n-erkek <em>ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/em> s\u00f6z konusudur, maalesef. Kutsal Kitap\u2019ta Tanr\u0131\u2019n\u0131n erke\u011fe ayr\u0131, kad\u0131na ayr\u0131 roller bi\u00e7ti\u011fi apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r; biyolojimiz bile bunun bir di\u011fer kan\u0131t\u0131d\u0131r. Rollerin ayr\u0131 olmas\u0131 \u2013 s\u00f6zlerim \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131n diye s\u00f6yl\u00fcyorum \u2013 kad\u0131nlar\u0131n erkeklerle ayn\u0131 spor dallar\u0131nda yar\u0131\u015famayacaklar\u0131, i\u015f yerlerinde ayn\u0131 mevkilerde olmayaca\u011f\u0131 veya okumamalar\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na kesinlikle gelmiyor. Elbette kad\u0131nlar da t\u0131pk\u0131 erkekler gibi diledikleri spor dal\u0131nda yar\u0131\u015fabilir, diledikleri i\u015f yerinde \u00e7al\u0131\u015fabilir, diledikleri gibi akademik kariyerlerini ilerletebilirler. Ne var ki, kilise, sek\u00fcler d\u00fcnyadan \u00e7ok farkl\u0131 bir yerdir \u2013 en az\u0131ndan \u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. Kilise g\u00f6revleri konusunda neleri yapabilece\u011fimize, neleri yapamayaca\u011f\u0131m\u0131za veya neyi nas\u0131l yapaca\u011f\u0131m\u0131za yaln\u0131zca Tanr\u0131 karar verir. Tanr\u0131\u2019n\u0131n buyru\u011fu \u2013 yukar\u0131da da belirtmi\u015f oldu\u011fum gibi \u2013 erke\u011fin, evin ba\u015f\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fidir. Kutsal Kitap\u2019\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Tanr\u0131\u2019n\u0131n bu buyru\u011fun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2013 zira \u00e7\u0131ksa, bu O\u2019nun kutsal do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olurdu \u2013 ve bizden de bu \u015fekilde O\u2019nun emirlerine riayet etmemizi talep etmektedir. Kad\u0131nlar\u0131n kilise past\u00f6r\u00fc, ihtiyar\u0131 veya vaizi olmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 ve buna izin verilmemesi, yukar\u0131da da belirtti\u011fim \u00fczere kad\u0131nlar\u0131n beceriksiz, ak\u0131ls\u0131z veya ikinci s\u0131n\u0131f insan olmalar\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fildir; tersine, kad\u0131nlar \u2013 yine yukar\u0131da belirtti\u011fim \u00fczere \u2013 en az erkekler kadar bir\u00e7ok konuda becerikli, ak\u0131ll\u0131d\u0131rlar ve kesinlikle ikinci s\u0131n\u0131f insan de\u011fildirler. Zira kad\u0131nlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layan, onlar\u0131 hor g\u00f6ren ve onlara zulmeden insanlar, Tanr\u0131\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda hesap vereceklerdir. Kad\u0131nlar\u0131n vaiz, past\u00f6r veya ihtiyar olmamas\u0131n\u0131n as\u0131l sebebi yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenidir. Yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczeninde, Tanr\u0131 b\u00f6yle karar vermi\u015ftir ve bu karar\u0131 sorgulamak, de\u011fi\u015ftirmek, zorlamak, Tanr\u0131\u2019y\u0131 hor g\u00f6rmek ve O\u2019na sayg\u0131s\u0131zl\u0131k anlam\u0131na gelmektedir. Ne var ki, Kutsal Kitap\u2019ta defalarca bu konudan bahsedilmesine ra\u011fmen hala benli\u011fimize g\u00f6re hareket edip, benli\u011fe dayal\u0131 tutkular\u0131m\u0131zda diretmek O\u2019na kar\u015f\u0131 gelmek demektir. Hem O\u2019na kar\u015f\u0131 olup hem de O\u2019nun emirlerini vaaz etmek, tutarl\u0131 ve samimi bir davran\u0131\u015f de\u011fildir. As\u0131l problem i\u015fte budur: Tanr\u0131\u2019n\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 kabullenememek, O\u2019nun buyru\u011funa ra\u011fmen kendi istedi\u011fimizi yapmak ve dolay\u0131s\u0131yla bunu yaparken de tutars\u0131z olmakt\u0131r. Bu nedenle, kad\u0131n olarak past\u00f6rl\u00fck, ihtiyarl\u0131k yapan ki\u015filerin g\u00f6revlerini bir an \u00f6nce b\u0131rakmalar\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Daha do\u011frusu, Tanr\u0131\u2019n\u0131n S\u00f6z\u00fcnden bu \u015fekilde ikna oldum ve temiz vicdanla da bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yapmaktan teredd\u00fct etmiyorum.<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, d\u00fcnya, duygular, \u00e7evre veya ba\u015fka bir\u00e7ok \u015fey ya da ki\u015fi ne derse desin bizim, Tanr\u0131\u2019n\u0131n S\u00f6z\u00fcn\u00fc en nihai otorite kabul ederek, neyin do\u011fru neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rmemiz gerekmektedir. D\u00fcnyevi ak\u0131mlar ve felsefelerin hepsi, son g\u00fcnde Tanr\u0131 taraf\u0131ndan O\u2019nun kudretli s\u00f6z\u00fcyle \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp yok olacaklard\u0131r. Kal\u0131c\u0131 olan ise yaln\u0131zca O\u2019nu S\u00f6z\u00fc olacakt\u0131r (Mar. 13:31). Kutsal Kitap, her bir Hristiyan i\u00e7in alt\u0131ndan daha de\u011ferlidir ve bu de\u011ferli arma\u011fan\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmamak bizim i\u00e7in \u00f6nemli olmal\u0131d\u0131r. Kutsal Kitap, Tanr\u0131\u2019n\u0131n solu\u011fu (2Ti. 3:16) oldu\u011funa g\u00f6re, O\u2019nun s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu her \u015fey do\u011frudur ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ge\u00e7erlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131\u2019n\u0131n emirleri ezeli ve ebedidir.<\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda, kad\u0131nlar\u0131n past\u00f6r veya vaiz olma durumu i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yleyebiliriz. Kad\u0131nlar\u0131n past\u00f6r veya vaiz olmamas\u0131na bizzat Kutsal Kitap, yani Tanr\u0131 izin vermiyor. Bu onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamak anlam\u0131na m\u0131 geliyor? Kesinlikle hay\u0131r! Bu, Tanr\u0131\u2019n\u0131n insan i\u00e7in belirlemi\u015f oldu\u011fu rollerdir. Peygamber Ye\u015faya\u2019n\u0131n \u015fu s\u00f6zleri ne de\u011ferlidir: \u201cNe kadar ters d\u00fc\u015f\u00fcnceler! \u00c7\u00f6mlek\u00e7i bal\u00e7\u0131kla bir tutulur mu? Yap\u0131, kendini yapan i\u00e7in, &#8220;Beni o yapmad\u0131&#8221; diyebilir mi? \u00c7\u00f6mlek kendine bi\u00e7im veren i\u00e7in, &#8220;O bir \u015feyden anlamaz&#8221; diyebilir mi?\u201d (Y\u015fa. 29:16). Tanr\u0131 hem erkek hem de kad\u0131n i\u00e7in roller belirlemi\u015ftir. Bu roller, yarat\u0131l\u0131\u015f d\u00fczenine g\u00f6re, yani yine Tanr\u0131 taraf\u0131ndan belirlenmi\u015ftir. Bu y\u00fczden insan, \u201cO bir \u015feyden anlamaz\u201d diyerek kendi kurallar\u0131n\u0131 koymak yerine, t\u0131pk\u0131 Mezmur yazar\u0131 gibi, \u201cEy Tanr\u0131m, senin iste\u011fini yapmaktan zevk al\u0131r\u0131m ben, yasan y\u00fcre\u011fimin derinli\u011findedir\u201d (Mez. 40:8) diye hayk\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bizlere d\u00fc\u015fen g\u00f6rev, Kurtar\u0131c\u0131m\u0131z Tanr\u0131\u2019ya itaat etmek ve O\u2019nun bizim i\u00e7in s\u00f6ylemi\u015f ve buyurmu\u015f oldu\u011fu her \u015feyin iyi oldu\u011funu kabullenmektir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p>\u201c7. 1 Corinthians: Introduction, Argument, and Outline | Bible.Org.\u201d n.d. Accessed September 2, 2022. <a href=\"https:\/\/bible.org\/seriespage\/7-1-corinthians-introduction-argument-and-outline\">https:\/\/bible.org\/seriespage\/7-1-corinthians-introduction-argument-and-outline<\/a>.<\/p>\n<p>\u201cSilent in the Church: Why Women Can\u2019t Preach.\u201d n.d. LigonDuncan.Com. Accessed September 2, 2022. <a href=\"https:\/\/ligonduncan.com\/silent-in-the-church-why-women-cant-preach-154\/\">https:\/\/ligonduncan.com\/silent-in-the-church-why-women-cant-preach-154\/<\/a>.<\/p>\n<p>Abbott-Smith, G. A Manual Greek Lexicon of the New Testament (New York: Charles Scribner\u2019s Sons, 1922).<\/p>\n<p>Akp\u0131nar, Kayra. \u201cSizin Aran\u0131zda B\u00f6yle Olmayacak \u2013 Pera Dirili\u015f Kilisesi.\u201d n.d. Accessed September 2, 2022. <a href=\"https:\/\/www.diriliskilisesi.org\/sizin-aranizda-boyle-olmayacak\/\">https:\/\/www.diriliskilisesi.org\/sizin-aranizda-boyle-olmayacak\/<\/a>.<\/p>\n<p>Bartman, Elizabeth Hair and the Artifice of Roman Female Adornment, American Journal of Archaeology, Vol. 105, No. 1 (Jan., 2001).<\/p>\n<p>\u00c7elgin, G\u00fcler. Eski Yunanca T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, Alfa Bas\u0131m Yay\u0131m Da\u011f\u0131t\u0131m San. Tic. Ltd. \u015eti. \u0130stanbul, 2018.<\/p>\n<p>https:\/\/kutsal-kitap.net\/bible\/tr\/index.php?id=1417&#038;mc=3&#038;sc=1404<\/p>\n<p>Karageorghis, Vassos, Joan Mertens, and Marice E. Rose. 2000. Ancient Art from Cyprus: The Cesnola Collection in The Metropolitan Museum of Art. no. 431, syf. 267, New York: The Metropolitan Museum of Art.<\/p>\n<p>Lenski, R. C. H. The Interpretation of St. Paul&#8217;s First and Second Epistles to the Corinthians (Minneapolis: Augsburg Press, 1963).<\/p>\n<p>Mackay, L. John. Exodus, Mentor Commentaries (Fearn, Ross-shire, Great Britain: Mentor, 2001).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Metzger, M. Bruce. Lexical Aids for Students of New Testament Greek, Third Edition. (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 1998).<\/p>\n<p>Mowczko, Marg. 2015. \u201cWhy 1 Tim. 2:12 and 1 Cor. 14:34 Are Not Universal Regulations.\u201d Marg Mowczko (blog). December 21, 2015. <a href=\"https:\/\/margmowczko.com\/1-timothy-212-and-1-corinthians-1434-epitrepo\/\">https:\/\/margmowczko.com\/1-timothy-212-and-1-corinthians-1434-epitrepo\/<\/a>.<\/p>\n<p>Origen, Fragmenta ex commentariis in epistulam i ad Corinthios (in catenis), Greek text published in Claude Jenkins, &#8220;Documents: Origen on I Corinthians. IV,&#8221; Journal of Theological Studies 10 (1909), syf. 41. English translation from Roger Gryson, The Ministry of Women in the Early Church (Collegeville, Minn.: Liturgical Press, 1976).<\/p>\n<p>Saint John Chrysostom, Homilies on Genesis 1-17, trans. Robert C. Hill, 1986, The Catholic University of America Press, Washington DC.<\/p>\n<p>Sebesta, J. (2010). Kelly Olson, Dress and the Roman Woman. Self-presentation and Society (London and New York: Routledge, 2008), XV + 171 pp.. International Journal of the Classical Tradition, 17(3), 453-454.<\/p>\n<p>Seneca the Elder., Controversiae 2.7.6<\/p>\n<p>Slick, Matt. \u201cThe Gospel of Thomas.\u201d Christian Apologetics &amp; Research Ministry (blog). December 14, 2008. <a href=\"https:\/\/carm.org\/lost-books\/the-gospel-of-thomas\/\">https:\/\/carm.org\/lost-books\/the-gospel-of-thomas\/<\/a>.<\/p>\n<p>Souter, Alexander. A Pocket Lexicon to the Greek New Testament (Oxford: Clarendon Press, 1917).<\/p>\n<p>Thayer, Joseph Henry. A Greek-English Lexicon of the New Testament: Being Grimm&#8217;s Wilke&#8217;s Clavis Novi Testamenti (New York: Harper &amp; Brothers., 1889).<\/p>\n<p>The Lexham Analytical Lexicon of the Septuagint (Bellingham, WA: Lexham Press, 2012).<\/p>\n<p>Translated by Philip Schaff. From Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 13. Edited by Philip Schaff. (Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co., 1889.) Revised and edited for New Advent by Kevin Knight. &lt;http:\/\/www.newadvent.org\/fathers\/230609.htm&gt;.<\/p>\n<p>Trench, Richard Chenevix. Synonims of the New Testament, 3rd Ed. Kegan Paul, Trench, Tr\u00fcbner &amp; Co. Ltd. 1894.<\/p>\n<p>Valantasis, Richard (1997). The Gospel of Thomas. London; New York: Routledge.<\/p>\n<p>Van Til, Cornelius. A Christian Theory of Knowledge, Baker Book House, Grand Rapids MI, 1969.<\/p>\n<p>Westminster K\u0131sa Kate\u015fizmi<\/p>\n<p><em><strong>NOTLAR<\/strong><\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bahsi ge\u00e7en yaz\u0131 Pera Dirili\u015f Kilisesinde g\u00f6revli Kayra Akp\u0131nar taraf\u0131ndan, \u201c<em>Sizin Aran\u0131zda B\u00f6yle Olmayacak<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ben bu yaz\u0131n\u0131n PDF versiyonunu okudum, bu sebeple verece\u011fim referanslar, PDF dosyas\u0131ndaki sayfa numaralar\u0131 baz al\u0131narak kullan\u0131lacakt\u0131r. \u0130nternet \u00fczerinden makaleyi okumak isteyenler i\u00e7in kaynak link: Akp\u0131nar, Kayra. \u201cSizin Aran\u0131zda B\u00f6yle Olmayacak \u2013 Pera Dirili\u015f Kilisesi.\u201d n.d. Accessed September 2, 2022. https:\/\/www.diriliskilisesi.org\/sizin-aranizda-boyle-olmayacak\/.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u0130ngilizcede \u201cComplementarian\u201d ad\u0131 verilen bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu \u015fekilde adland\u0131rmay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Cornelius Van Til, <em>A Christian Theory of Knowledge<\/em>, Baker Book House, Grand Rapids MI, 1969, p. 41.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Westminster K\u0131sa Kate\u015fizmi Soru: 1.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Oldu\u011fu gibi kabul etmekten kast\u0131m, hi\u00e7bir k\u00fclt\u00fcrel veya tarihsel ba\u011flam kullanmamak anlam\u0131na gelmez. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir teolojik hermen\u00f6ti\u011fin, tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flamda de\u011ferlendirilmesi ve yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> https:\/\/bible.org\/seriespage\/7-1-corinthians-introduction-argument-and-outline<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Sola Scriptura, \u201cYaln\u0131zca Kutsal Yaz\u0131\u201d anlam\u0131na gelir. Bu ilke, Roma Katolik ve Ortodoks kilisesi taraf\u0131ndan kabul edilmemekle birlikte, Reformcu Protestanlar taraf\u0131ndan kabul edilmektedir. <em>Sola Scriptura<\/em>, bir Hristiyan\u2019\u0131n Tanr\u0131 ile ilgili inanmas\u0131 ve kabul etmesi gereken tek \u015feyin Kutsal Yaz\u0131lar oldu\u011fu \u00f6\u011fretisidir. \u015e\u00f6yle ki, Tanr\u0131\u2019n\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011freniriz? Kutsal Yaz\u0131lara bakarak. Tanr\u0131\u2019n\u0131n nelere izin verip neleri yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nereden anlar\u0131z? Kutsal Yaz\u0131lara bakarak. Ba\u015fka ve daha k\u0131sa bir deyi\u015fle, Kutsal Yaz\u0131lar her bir Hristiyan\u2019\u0131n Tanr\u0131 ve Tanr\u0131sal olan her \u015fey konusunda tek \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Tota Scriptura, Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc veya t\u00fcm\u00fc anlam\u0131na gelir. Bu ilke, Kutsal Yaz\u0131lar\u0131 yorumlama ile ilgili bir ilkedir. Kutsal Kitap\u2019\u0131 okudu\u011fumuzda bazen bir s\u00f6z\u00fcn ba\u015fka bir s\u00f6zle \u00e7eli\u015fti\u011fini veya kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sebep oldu\u011funu g\u00f6r\u00fclebilir; veya Tanr\u0131\u2019n\u0131n belirli bir konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya ne buyurdu\u011funu \u00f6\u011frenmek bir Hristiyan i\u00e7in zor olabilir. Bu <em>Tota Scriptura<\/em> ilkesi, Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca Kutsal Yaz\u0131lar taraf\u0131ndan yorumlanabilece\u011fi \u00f6\u011fretisidir. Westminster \u0130man A\u00e7\u0131klamas\u0131 bu ilkeyi \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetlemi\u015ftir: \u201c<em>Kutsal Kitap\u2019\u0131n yorumlanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan \u015fa\u015fmaz kural, Kutsal Kitap\u2019\u0131n kendisidir. Bu nedenle, Kutsal Yaz\u0131lar\u0131n herhangi bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ger\u00e7ek ve tam anlam\u0131na (ki bir\u00e7ok de\u011fil, bir tanedir) ili\u015fkin sorulacak bir soru varsa o konuda daha anla\u015f\u0131l\u0131r ifadelerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmler ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve bilinmelidir.<\/em>\u201d (Westminster \u0130man A\u00e7\u0131klamas\u0131 1.9 \u2013 \u00e7ev. To\u011frul Salamzade)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Origen, Fragmenta ex commentariis in epistulam i ad Corinthios (in catenis), Greek text published in Claude Jenkins, &#8220;Documents: Origen on I Corinthians. IV,&#8221; Journal of Theological Studies 10 (1909), syf. 41. English translation from Roger Gryson, The Ministry of Women in the Early Church (Collegeville, Minn.: Liturgical Press, 1976), syf. 28.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> R. C. H. Lenski, <em>The Interpretation of St. Paul&#8217;s First and Second Epistles to the Corinthians<\/em> (Minneapolis: Augsburg Press, 1963), syf. 436-7.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> S\u0131ralanan ba\u015fl\u0131klar, Kutsal Kitap\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7e \u00c7a\u011fda\u015f \u00c7evirisinden al\u0131nm\u0131\u015f olup, orijinal Grek\u00e7ede yer almamaktad\u0131rlar. Fakat faydas\u0131 dokundu\u011fu i\u00e7in kullanmada herhangi bir sak\u0131nca g\u00f6rmedim.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Maalesef baz\u0131 karde\u015fler bu ayeti de g\u00f6rmezden gelmektedirler.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> https:\/\/ligonduncan.com\/silent-in-the-church-why-women-cant-preach-154\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Karageorghis, Vassos, Joan Mertens, and Marice E. Rose. 2000. Ancient Art from Cyprus: The Cesnola Collection in The Metropolitan Museum of Art. no. 431, syf. 267, New York: The Metropolitan Museum of Art.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Elizabeth Bartman, <em>Hair and the Artifice of Roman Female Adornment<\/em>, American Journal of Archaeology, Vol. 105, No. 1 (Jan., 2001), pp. 1-25<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Seneca the Elder., <em>Controversiae<\/em> 2.7.6<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Sebesta, J. (2010). Kelly Olson, <em>Dress and the Roman Woman. Self-presentation and Society<\/em> (London and New York: Routledge, 2008), XV + 171 pp.. International Journal of the Classical Tradition, 17(3), 453-454.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> John L. Mackay, Exodus, Mentor Commentaries (Fearn, Ross-shire, Great Britain: Mentor, 2001), 403.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> G. Abbott-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (New York: Charles Scribner\u2019s Sons, 1922), 201.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Bruce M. Metzger, Lexical Aids for Students of New Testament Greek, Third Edition. (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 1998), 20.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Akp\u0131nar, s. 10.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> A.g.e., 10; Ayr\u0131ca bkz. https:\/\/margmowczko.com\/1-timothy-212-and-1-corinthians-1434-epitrepo\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> A.g.e.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Alexander Souter, A Pocket Lexicon to the Greek New Testament (Oxford: Clarendon Press, 1917), 95.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> G. Abbott-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (New York: Charles Scribner\u2019s Sons, 1922), 176.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Mat. 8:21; 19:8; Mar. 5:13; 10:4; Luk. 8:32; 9:59; 9:61; Yu. 19:38; El\u00e7. 21:39, 40; 26:1; 27:3; 28:16; 1Ko. 14:34; 16:7; 1Ti. 2:12; \u0130br. 6:3.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> https:\/\/kutsal-kitap.net\/bible\/tr\/index.php?id=1417&amp;mc=3&amp;sc=1404<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> 1.Ti. 1:3 (\u00f6\u011f\u00fctle); 4:11 (buyur); 5:7 (uyar); 6:13 (buyuruyorum), 17 (buyur).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> The Lexham Analytical Lexicon of the Septuagint (Bellingham, WA: Lexham Press, 2012).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Akp\u0131nar, 7.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> G\u00fcler \u00c7elgin, Eski Yunanca T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, Alfa Bas\u0131m Yay\u0131m Da\u011f\u0131t\u0131m San. Tic. Ltd. \u015eti. \u0130stanbul, 2018, syf. 129.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Bruce M. Metzger, Lexical Aids for Students of New Testament Greek, Third Edition. (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 1998), 39.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> Alexander Souter, A Pocket Lexicon to the Greek New Testament (Oxford: Clarendon Press, 1917), 60.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Richard Chenevix Trench, Synonims of the New Testament, 3<sup>rd<\/sup> Ed. Kegan Paul, Trench, Tr\u00fcbner &amp; Co. Ltd. 1894.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> Alexander Souter, A Pocket Lexicon to the Greek New Testament (Oxford: Clarendon Press, 1917), 42.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Joseph Henry Thayer, A Greek-English Lexicon of the New Testament: Being Grimm&#8217;s Wilke&#8217;s Clavis Novi Testamenti (New York: Harper &amp; Brothers., 1889), 84.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> Translated by Philip Schaff. From Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 13. Edited by Philip Schaff. (Buffalo, NY: Christian Literature Publishing Co., 1889.) Revised and edited for New Advent by Kevin Knight. &lt;http:\/\/www.newadvent.org\/fathers\/230609.htm&gt;.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> Saint John Chrysostom, Homilies on Genesis 1-17, trans. Robert C. Hill, 1986, The Catholic University of America Press, Washington DC. 241.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> Valantasis, Richard (1997). The Gospel of Thomas. London; New York: Routledge. P. 12.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> https:\/\/carm.org\/lost-books\/the-gospel-of-thomas\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Giri\u015f Bu yaz\u0131ya ba\u015flamadan \u00f6nce birka\u00e7 hat\u0131rlatma yapmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyorum. Kutsal Kitap\u2019\u0131n her bir Hristiyan\u2019a \u00f6\u011fretti\u011fi \u00f6nemli hususlardan birisi de Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcn\u00fcn iyile\u015ftirici, \u015fifa verici olmas\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fc, O\u2019nun nefesidir; a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan soluktur (2Ti. 3:16). Bu nedenle, Kutsal Kitap ayetlerini horoz d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr gibi d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine, tek hakikat olan Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemek &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1380,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[122,119,29,121,34,120,30],"class_list":["post-1378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-all_blogs","tag-eklesiyoloji","tag-feminizm","tag-ilahiyat","tag-kadin-pastorler","tag-kilise","tag-liberalizm","tag-teoloji"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.11 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye. - K\u00fcpeli Teolog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye. - K\u00fcpeli Teolog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Giri\u015f Bu yaz\u0131ya ba\u015flamadan \u00f6nce birka\u00e7 hat\u0131rlatma yapmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyorum. Kutsal Kitap\u2019\u0131n her bir Hristiyan\u2019a \u00f6\u011fretti\u011fi \u00f6nemli hususlardan birisi de Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcn\u00fcn iyile\u015ftirici, \u015fifa verici olmas\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fc, O\u2019nun nefesidir; a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan soluktur (2Ti. 3:16). Bu nedenle, Kutsal Kitap ayetlerini horoz d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr gibi d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine, tek hakikat olan Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemek &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"K\u00fcpeli Teolog\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-21T18:22:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-26T22:19:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/kupeliteolog.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/bible-2805399_640.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"427\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kupeli Teolog\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/kupeliteolog\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@kupeliteolog\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kupeli Teolog\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"67 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kupeli Teolog\",\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102\"},\"headline\":\"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye.\",\"datePublished\":\"2023-06-21T18:22:36+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-26T22:19:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\"},\"wordCount\":13490,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102\"},\"keywords\":[\"eklesiyoloji\",\"feminizm\",\"ilahiyat\",\"kad\u0131n past\u00f6rler\",\"kilise\",\"liberalizm\",\"teoloji\"],\"articleSection\":[\"\u0130lahiyat\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\",\"url\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\",\"name\":\"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye. - K\u00fcpeli Teolog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-06-21T18:22:36+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-26T22:19:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#website\",\"url\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/\",\"name\":\"K\u00fcpeli Teolog\",\"description\":\"K\u00fcpeli Teolog Blog Web Sitesi\",\"publisher\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102\",\"name\":\"Kupeli Teolog\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/favicon-1.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/favicon-1.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"Kupeli Teolog\"},\"logo\":{\"@id\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/kupeliteolog.com\/\",\"https:\/\/twitter.com\/https:\/\/twitter.com\/kupeliteolog\"],\"url\":\"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/author\/kupeli_teolog\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye. - K\u00fcpeli Teolog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye. - K\u00fcpeli Teolog","og_description":"Giri\u015f Bu yaz\u0131ya ba\u015flamadan \u00f6nce birka\u00e7 hat\u0131rlatma yapmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyorum. Kutsal Kitap\u2019\u0131n her bir Hristiyan\u2019a \u00f6\u011fretti\u011fi \u00f6nemli hususlardan birisi de Tanr\u0131 S\u00f6z\u00fcn\u00fcn iyile\u015ftirici, \u015fifa verici olmas\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Tanr\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fc, O\u2019nun nefesidir; a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan soluktur (2Ti. 3:16). Bu nedenle, Kutsal Kitap ayetlerini horoz d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr gibi d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine, tek hakikat olan Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretisi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemek &hellip;","og_url":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/","og_site_name":"K\u00fcpeli Teolog","article_published_time":"2023-06-21T18:22:36+00:00","article_modified_time":"2023-06-26T22:19:07+00:00","og_image":[{"width":640,"height":427,"url":"http:\/\/kupeliteolog.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/bible-2805399_640.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Kupeli Teolog","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/kupeliteolog","twitter_site":"@kupeliteolog","twitter_misc":{"Yazan:":"Kupeli Teolog","Tahmini okuma s\u00fcresi":"67 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#article","isPartOf":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/"},"author":{"name":"Kupeli Teolog","@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102"},"headline":"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye.","datePublished":"2023-06-21T18:22:36+00:00","dateModified":"2023-06-26T22:19:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/"},"wordCount":13490,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102"},"keywords":["eklesiyoloji","feminizm","ilahiyat","kad\u0131n past\u00f6rler","kilise","liberalizm","teoloji"],"articleSection":["\u0130lahiyat"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/","url":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/","name":"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye. - K\u00fcpeli Teolog","isPartOf":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#website"},"datePublished":"2023-06-21T18:22:36+00:00","dateModified":"2023-06-26T22:19:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/2023\/06\/21\/kadinlar-kilise-ihtiyari-olabilirler-mi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"http:\/\/kupeliteolog.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kad\u0131nlar Kilise \u0130htiyar\u0131 Olabilirler mi? E\u015fitlik\u00e7i \u0130lahiyata Reddiye."}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#website","url":"http:\/\/kupeliteolog.com\/","name":"K\u00fcpeli Teolog","description":"K\u00fcpeli Teolog Blog Web Sitesi","publisher":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/kupeliteolog.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/943430f95319ff35f2fa565dee706102","name":"Kupeli Teolog","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"http:\/\/kupeliteolog.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/favicon-1.png","contentUrl":"http:\/\/kupeliteolog.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/favicon-1.png","width":500,"height":500,"caption":"Kupeli Teolog"},"logo":{"@id":"http:\/\/kupeliteolog.com\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/kupeliteolog.com\/","https:\/\/twitter.com\/https:\/\/twitter.com\/kupeliteolog"],"url":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/author\/kupeli_teolog\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1378"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1395,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378\/revisions\/1395"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1380"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kupeliteolog.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}